Türkiye’deki Çıkarılan Madenler

Türkiye yer altı madenleri bakımından oldukça zengindir. Zenginliği şu anlamda kullandım;

hemen hemen her bölgesinde çıkarılıp işlenebilecek maden bulunmaktadır. Ayrıca aşağıdaki harita ve verilen verilere bakarak da bu bilgiyi doğrulayabilirsiniz. Bölgeler arasında çıkarılabilen maden çeşitlerindeki farklılıklar dünyanın oluşum zamanına kadar olan periyodu inceleyerek anlaşılabilir.

Haritayı büyük haliyle görmek için resmin üzerine tıklayınız.Gerçek boyutu ile görüntülemek için bilgisayarınıza indiriniz yada yeni sekmede açınız.

türkiye, maden haritası

Türkiye Maden Yatakları Haritası

Türkiye’de Çıkarılan Metalik Madenler

  1. Altın
  2. Antimuan
  3. Bakır – Pirit
  4. Boksit
  5. Kalay
  6. Kurşun – Çinko
  7. Krom
  8. Kadmiyum
  9. Molibden
  10. Nikel
  11. Vanadyum
  12. Demir
  13. Manganez
  14. Tungsten (Wolfram)
  15. Osmiyum

Türkiye’de Çıkarılan Endüstriyel  Madenler

  1. Alçı Taşı
  2. Kuvars
  3. Alunit
  4. Kuvarsit
  5. Andaluzit
  6. Kuvarskumu
  7. Asbest
  8. Kükürt
  9. Aşındırıcılar
  10. Lüle Taşı
  11. Arduvaz
  12. Manyezit
  13. Barit
  14. Mermer
  15. Bentonit
  16. Mika
  17. Bor
  18. Olivin
  19. Boya Toprakları
  20. Perlit
  21. Disten
  22. Profillit
  23. Diyatomit
  24. Pomza
  25. Döküm Kumu
  26. Refrakter Killer ve Şiferton
  27. Dolomit
  28. Seramik Killeri
  29. Feldspat
  30. Sodyum Sülfat
  31. Florit
  32. Sillimanit
  33. Fosfat
  34. Stronsiyum
  35. Genleşen
  36. KilTalk
  37. Grafit
  38. Trona
  39. Granit
  40. Titanyum
  41. Kaya Tuz
  42. Tuğla Kiremit
  43. Kalsit
  44. Vermikülit
  45. Kaolen
  46. Wollastonit
  47. Kireç
  48. Yapı Taşları
  49. Kum-Çakıl
  50. Zirkon
  51. Mıcır
  52. Zeolit

Türkiye’deki Maden Rezevleri

Cinsi Rezerv (Gör+Muh)(Ton) Açıklamalar
Altın 328 Metal Au (potansiyel 560 ton)
Alünit 3.974.860 % 7.54 K2O
Antimuan 99.306 Metal Sb
Asbest 29.646.379 Değişik lif boylarında, lif yüzdesi % 4 ‘ün üzerinde
Asfaltit 82.000.000 AID: 2876-5536 Kcal/kg
Bakır 1.462.580 Metal Cu
Barit 34.222.792 % 71-99 BaSO4
Bentonit 241.519.504 Sondaj+döküm+ağartma
Bitümlü Şist 1.641.381.000 Or.AID 541-1390 Kcal/kg
Boksit 68.910.000 % 55 Al2O3 (25.667.000 Metal Al)
Bor 3.052.568.000 % 24.4-35 B2O3 (Gör+Muh+Müm)
Civa 3.820 Metal Hg
Çinko 1.659.502 Metal Zn
Demir 113.252.000 % 55 Fe (82 458 750 t metal Fe)
Diatomit 44.001.040 iyi kalite
Disten 3.840.000 % 21-52 Al2O3
Dolomit 19.817.124.196 % 15 MgO ve üzeri
Feldspat 372.790.701 Albit ve Ortoklaz
Fosfat 70.500.000 % 19 P2O5
Fluorit 2.530.694 % 40-80 CaF2
Grafit 86.736 2-17 C
Gümüş 5.740 Metal Ag
Kaya Tuzu 5.157.036.177 % 88,5 üzeri NaCl içerikli (200.000.000 tonu göl rezervi)
Kaolen+ İllit+Halloysit
Kil (Ser+Ref)
420.647.806 % 15-37 Al2O3
Seramik+Refrakter kili
Krom 26.637.873
198.100.000
% 20 üzeri Cr2O3
% 5.34 Cr2O3 ortalama tenörlü
Kurşun 795.201 Metal Pb
Kuvars Kumu 1.884.208.585 % 90 üzeri SiO2
Kuvarsit 2.460.735.184 % 90 üzeri  SiO2
Kükürt 625.700 % 32 S
Linyit 12.000.000.000 AID: 868-5000 kcal/kg
Lületaşı 1.483.670 iyi, orta kalite   (Sandık)
Manganez 3.200.000 %34.54 Mn (Metal Mn içeriği 1.576.000)
Manyezit 106.673.833 % 41-48 MgO
Mermer 5.137.342.751 m3 toplam potansiyel rezerv    (13 933 mil.ton)
Molibden 372.657 (0.5-0.27 Cu eşdeğeri, 0.01-0.0176 Mo; Gör+Muh+Müm)
Nikel 39.500.000
179.000
Lateritik (% 1.34 Ni , 0,042-0,060 Co )
Sülfit (% 1-4 Ni )
Olivin+Dunit 190.000.000 İyi Kalite Potansiyel rezerv
Perlit 5.688.021.716 Değişik genleşme oranlarında
Pomza 1.397.786.725  (m3) iyi kalite
Profillit 6.644.000 Seramik+refrakter+çimento
Sepiyolit 13.535.374 % 50 üzeri Sepiyolit  içerikli
Sodyum Sülfat 11.050.467 % 81 NaSO4 (13.040.000 tonu göl rezervi )
Stronsiyum (Sölestin) 347.101 % 72 Üzeri SrSO4
Talk 427.574 iyi kalite
Taşkömürü 1.126.548.000 iyi kalite
Titan 161.348.413
5.131.969
% 0,87-0,98 TiO2 (Görünür-plaser) SAKARYA-KARASU)
% 4,95 TiO2 (Görünür-Primer) MANİSA-ALAŞEHİR
Toryum 380.000 % 0.21 ThO2
Trona 836.283.891 % 56  üzeri Trona
Uranyum 9.129 % 0.05-0.1 U3O8
Vanadyum 41.346 Seydişehir boksitlerinde % 0,05-0,07 V2O5 değerlerinde vanadyum saptanmıştır.
Volfram 36.719 Metal W
Vollastonit 31.500.000 Düşük kalite
Zeolit 344.217.073 Klinopitilolit+Höylandit (gör.+Muh)
Zımpara 3.607.564 iyi kalite

1.Demir Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Modern sanayinin ana metali demirdir. Kullanım alanı oldukça geniştir.

Çıkarıldığı yerler: Divriği –Gürün (Sivas), Hekimhan-Hasan çelebi (Malatya), Çam dağı (Sakarya) , Edremit-Havran-Eymir-Ayvalık-Ayazmant (Balıkesir), Torbalı(İzmir), Simav- (Kütahya), Kırıkhan-Payas(Hatay), Bingöl, Kahramanmaraş, Düzce, Kayseri. Doğu Anadolu Bölgesi demir madeni bakımından Türkiye’de ilk sıra gelmektedir.

İşlendiği yer : Karabük, Ereğli, İskenderun demir çelik fabrikaları.

2. Krom Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Çok sert , çok iyi cilalanabilen ve paslanmayan bir maden olduğu için , madeni eşya yapımında büyük önem taşır. Dışarıya en çok satılan madendir. Kaplamacılıkta ve çelik yapımında kullanılır.

Çıkarıldığı yerler: Guleman(Elazığ) , Fethiye – Milas – Marmaris – Dalaman Köyceğiz(Muğla) , Acıpayam (Denizli) , Orhaneli (Bursa) , Kayseri , Eskişehir Kütahya , Kahramanmaraş , Aladağ(Adana)

İşlendiği yerler :Antalya ve Elazığ’daki ferrokrom tesisleri

3.Bakır Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Bakır madeni yatakları genellikle çinko ve kurşun yataklarıyla birlikte bulunur. Elektrik ve elektronik sanayisinde kullanılır. Bakır mutfak eşya yapımına kullanılır.

Çıkarıldığı yerler: Murgul(Artvin), Küre(Kastamonu), Ergani –Maden (Elazığ), Çayeli (Rize),

İşlendiği yerler: Maden Ergani bakır işletmeleri, Murgul bakır işletmeleri, Samsun Karadeniz bakır işletmeleri.

4. Bor Mineralleri ve Çıkarıldığı Yerler

Sanayide sayısız denilebilecek kadar çok çeşitli işlerde kullanılmaktadır. Bor minerallerinden elde edilen boraks ve asit borik özellikle nükleer alanda jet ve roket yakıtı , sabun deterjan lehim, fotoğrafçılık tekstil boyaları , cam, elyaf ve kağıt sanayiinde kullanılmaktadır. Dünya rezervinin %80’ni Türkiye’dedir . Üretim bakımından dünyada üçüncü, rezerv bakımından birinci sıradadır Bor minerallerinin üretimi dış isteğe bağlıdır.

Çıkarıldığı yerler: Bigadiç-Susurluk-Sultançayırı (Balıkesir) , Mustafakemalpaşa (Bursa) Emet( Kütahya), Seyitgazi (Eskişehir).

5.Boksit Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Alüminyumun hammaddesidir.Çok hafif olduğu için uçak , otomobil ve ev eşyası yapımında kullanılır.

Çıkarıldığı yerler: Seydişehir ( Konya), Akseki (Antalya), Saimbeyli (Adana), Milas(Muğla

6.Manganez Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Demirin içindeki kükürdün giderilmesi ve demirin çeliğe dönüştürülmesinde kullanılmaktadır.

Çıkarıldığı yerler: Ereğli(Zonguldak), Borçka (Artvin), Tavas (Denizli).

7.Volfram Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Kaliteli çelik ve yüksek ısıya dayanıklı boya yapımında , elektrik ve elektronik sanayilerinde kullanılan çok değerli bir madendir. uzay ve savaş endüstrisinde kullanılır.

Çıkarıldığı yerler:Uludağ (Bursa), Malatya, Elazığ

8.Kükürt Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Yapay gübre, tarım ilacı, oto lastiği, kağıt ve patlayıcı madde yapımında kullanılır.Kükürdün bağcılıkta önemli bir yeri vardır. Asmaların ve sebzelerin yapraklarında üreyen bakteriler kükürtlü bileşiklerle yok edilir.

Çıkarıldığı yerler:Keçiborlu (Isparta), Sarayköy (Denizli), Simav (Kütahya).

İşlendiği yerler: Keçiborlu kükürt işlemeleri.

9.Civa Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Doğada sıvı halde bulunan tek madendir. Tıpta, termometre, fotoğrafçılıkta ve metalürji endüstrisinde kullanılır.

Çıkarıldığı yerler: Ödemiş-Karaburun (İzmir), Sarayönü(Konya), Niğde, Banaz (Uşak), Gönen (Balıkesir).

10. Fosfat Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Yapay gübre yapımında kullanılır.

Çıkarıldığı yerler:Mazıdağı (Mardin), Kilis.

İşlendiği yerler:Mazıdağı fosfat işletmeleri

11.Zımpara Taşı  ve Çıkarıldığı Yerler

Hassas optik araçların merceklerinin parlatılmasında, zımpara kağıdı ve özel çimento yapımında kullanılmaktadır.taşları ve madenleri cilalamak için de toz halindeki zımpara taşından yararlanılır.

Çıkarıldığı yerler:İzmir , Muğla, Aydın, Denizli, Manisa, Antalya:

12.Kurşun ve Çinko Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Yatakları genellikle bir arada bulunmaktadır.

Çıkarıldığı yerler:Çayeli (Rize), Tirebolu (Artvin), Balıkesir, İzmir, Emet (Kütahya), Kayseri, Keban (Elazığ).

13.Antimon Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Kurşunla karıştırılarak cephane ve batarya yapımında kullanılır.

Çıkarıldığı yerler:Gediz –Simav (Kütahya), Balıkesir, Ankara, Bilecik, Tokat, İzmir, Niğde .

14.Uranyum Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Çıkarıldığı yerler:Aydın, Şebinkarahisar (Giresun).

15.Mermer Madeni ve Çıkarıldığı Yerler

Çoğunlukla yapı malzemesi olarak kullanılmaktadır.

Çıkarıldığı yerler:Afyon, Marmara adası , Bilecik, Bursa, Gemlik, Bandırma , Elazığ .