Sizden gelen soru:

[box type=”success” ] Mevsimlerin özellikleri nedir? [/box]

Cevap:

Sizlere mevsimler hakkında kısa bilgi verdikten sonra mevsimlerin özelliklerini de teker teker sıralayacağız.

Mevsimler

Eylüle kadar kuzey yarım küre, güneye göre güneşe daha dönüktür ve daha çok güneş tarafından ısıtılır. Bu durum 23 Eylül- 21 Mart arasında tersine döner. Böylece kuzey yarım küresindeki mevsimlere 21 Marttan başlayarak aşağıdaki gibi isim verilmiştir: İlkbahar, 21 Mart-22 Haziran; yaz, 22 Haziran-23 Eylül; sonbahar, 23 Eylül-22 Aralık; kış, 22 Aralık-21 Mart. Güney yarım küresinde mevsimlerin sırası tersine olup, ilkbahar 23 Eylül de başlar.

Mevsimler Dünya’nın kendi dönüşünün, güneşin etrafında döndüğü yörünge ile aynı hizada dönmemesinden kaynaklanırlar. Böylece yeryüzünden gök’e bakıldığında güneş dünyanın heryerinde farklı bir yükseklikte gökyüzünden geçer.

“Kuzey-kışı” döneminde dünyanın Güneyküresi güneşe doğru yöneliktir, ve Kuzeyküresi daha az Güneş ışığı alır. “Güney-kışı” döneminde ise dünyanın Kuzeyküresi güneşe yöneliktir ve kuzeyde sıcak mevsimler başlar. Yani dünyanın Kuzeyküresinde Yaz başladığı zaman Güneyküresinde (örneğin Güney Afrika ya da Avustralya’da) kış başlar.

İlkbahar Mevsimi

İlkbahar veya ilkyaz, doğa döngüsünde kış ile yaz arasındaki mevsimdir. Kuzey yarım kürede Mart ve Haziran arasıdır.

İlkbaharda ağaçlar çiçek açar, hava sıcaklığı artmaya başlar. Bu mevsimde karların erimesi ve bol miktarda yağışların yağması ile su yatakları olan dereler, göller, göletler ve barajlar su ile dolar.

mevsim, ilkbahar, çiçekler

Bilhassa bu mevsimde yerel hava depresyonu olarak meydana gelen hava değişikliklerinde halk arasında Kırk İkindi adı verilen sağanak yağışlar başlar. Bu yağışlarla şiddetli gök gürültüsü, yıldırım düşmesi, dolu tehlikesi ve sel felaketleri de görülür. Bazen bu yağışlar çiftçilere çok zarar verir.

İnsanlar üzerinde de sağlık açısından olumsuz etkileri olabilir. Yorgunluk, halsizlik ilkbaharın insanlar üzerindeki olumsuz etkilerindendir. Bu duruma tıp dilinde kısaca bahar yorgunluğu denir.

Yaz Mevsimi

Yaz, en sıcak mevsimdir. Kuzey Yarım Küre’de en uzun günler yazda gerçekleşir. Dünya ısıyı depo ettiği için en sıcak günler genellikle yaklaşık iki ay sonra ortaya çıkar. Sıcak günler Kuzey Yarım Küre’de 21 Haziran ile 22 Eylül arasında, Güney Yarım Küre’de ise 22 Aralık ile 21 Mart arasındadır.

yaz, mevsimler, sıcak

Yaz mevsimi insanlar, tabiatın çoğu güzelliklerinden faydalanma olanağı bulur. İnsan sağlığına büyük faydası bulunan ve kemikleringelişmesi için gerekli olan D vitamini, güneş ışınlarından alınır. Yazın insanlar cildine ve bazı hastalıkların iyi gelen deniz suyu ve deniz kumundan faydalanılırlar. Güneş banyoları romatizmalar için çok faydalıdır. Güneşin kuvvetli ışınları birçok hastalıkları yok eder ve iyileştirir. Meyvelerin, sebzelerin ekserisi bu mevsimde yetişir. Türkiye’de insan gıdasının büyük bir kısmını tutan; buğday, arpa, mısırve yulaf gibi hububatlar bu mevsimde toplanır ve ambarlanır. Bu mevsimde araziler gelecek ekim dönemine hazırlanır.

Yazın aşırı ve kavurucu sıcaklığından da sakınmak gerekir. Uzun süre başı açık kalmak, aşırı güneş banyosu yapmak, cilt ve insan sağlığı için çok tehlikelidir. Serinletici içecekler içmede de aşırı gidilmemelidir. Bu mevsimde yiyecek ve içeceklerin yanında giyeceklere de dikkat etmek gerekir. Yazları ter emici, rutubet çekici pamuklu giyecekler tercih edilip, naylon ve buna benzer giyecekler giyilmemelidir.

Sonbahar Mevsimi

Sonbahar, yaz ile kış mevsimleri arasındaki mevsimdir. Kuzey yarım kürede Eylül, Ekim ve Kasım; güney yarım kürede ise, Mart, Nisan ve Mayıs aylarına denk gelir.

sonbahar, mevsimler

Gündüzler kısalır, geceler uzar. Güneş, erken batar. Daha az ısı ve ışık verir. Serin, yağmurlu ve rüzgarlı günlerin sayısı artar. Kış mevsiminin habercisidir.

Ağaçların yaprakları sararmaya ve dökülmeye başlar. İğne yapraklı ağaçlar (Çam, ardıç vb.) yapraklarını dökmezler. Çiçeklerdeki çiçek sayısı azalır. Etraftaki otlar ve çimenler kurur.

Kış Mevsimi

Kış, 4 mevsimden biridir. Kuzey yarı küre için Aralık , Ocak, Şubat, aylarından oluşur. Bu mevsim mevsimlerin en soğuğu olup hava sıcaklığı eksilere doğru düşer ve bu düşmeyle kar ve yağmur yağışı artar. Türkiye’de kış ilk olarak Kuzey Doğu Anadolu Bölgesi’nde başlayarak batıya doğru ilerler.

kış ve kar manzaraları 006

Türkiye’de karlı gün en çok Doğu Anadolu Bölgesi’ndedir. Kış mevsiminde hava sıcaklığı çoğu bölgelerde sıfırın altına iner ve don olayı gerçekleşir. Kış mevsiminde güneş ışınları dünyaya yatay olarak gelir. Bu nedenle hava oldukça soğuk olur. Türkiye’de ağır kış koşullarına en çok Doğu Anadolu Bölgesi’nde rastlanır. ÖrneğinErzurum’da kar kalınlığı bazı yıllarda 1 metreye kadar ulaşmıştır. Erzurum ve yöresinde hava sıcaklığıda -30 derecelere kadar düşmektedir. Kış mevsiminde insanlar burada daha kalın ve yünlü kıyafetleri giymeyi tercih ederler.Ayrıca kar sayesinde kış turizimide artar.Öte yandan yılbaşı kış mevsiminde kutlanır.

Mevsimlerin Özellikleri

1- Sonbahar

•Havalar soğumaya başlar.
•Ağaçlar yapraklarını döker.
•Göçmen kuşlar sıcak ülkelere göç eder.
•Geceler uzayıp gündüzler kısalmaya başlar.
•Hava sıcaklığının azalmasıyla birlikte yağmurlar görülür.

2- Kış

•Kış mevsiminde havalar iyice soğur.
•Geceler ,gündüzlerden uzundur.
•Ayı, kertenkele ,yılan gibi hayvanlar kış uykusuna yatar.
•Güneş ısısı yeryüzünde çok az hissedilir.

3- İlkbahar

•Havalar yavaş yavaş ısınır.
•Yağmurlar yağar.
•Göçmen kuşlar tekrar döner.
•Kış uykusuna yatan hayvanlar uyanır.
•Ağaçlar çiçek açar.
•Gündüzler uzayıp geceler kısalmaya başlar.

4- Yaz

•Havalar ısınır.
•Meyveler ve sebzeler olgunlaşır.
•Gündüzler, gecelerden daha uzundur.