Sizden gelen soru:

İnkilap nedir?

Cevap:

Kısaca inkılap ne demektir?

İnkılap kelime anlamı itibari ile reform, değişme, değişim demektir.Genel itibariyle ise  bir durumdan başka bir duruma geçiş olarak kullanılmaktadır.

Daha geniş anlamda inkılabın tanımını yapmak gerekirse;

Toplum yada devlet düzenini ve yapısını kısa sürede daha iyi bir duruma getirmek için yapılan köklü değişiklik ve iyileştirmelere denir.

İnkılap ile devrim kelimeleri genellikle birlikte kullanılmaktadır.Ancak şu iyi bilinmelidir ki inkılap devrimden farklıdır ve  devrim gibi radikal ve ani olmayıp, daha yumuşak geçişler şeklinde olmasıyla ayrılır. Toplumda gerekli değişikliklerin aniden değil, reformlar yoluyla olması gerektiğini savunan görüşe reformizm (inkılapçılık) denir.

atatürk, inkılap, devrim

Şimdi konunun daha iyi anlaşılması açısında inkılapçılığın ne demek olduğuna, devrimin ne olduğuna ve ardından da Atatük inkılaplarına göz atalım;

İnkılapçılık nedir?

İnkılapçılık, en kısa anlamı ile yenilik demektir. Atatürk inkılapçılığı, eski ve faydası olmayan bir çok kurumların yıkılarak yerlerine çağın gereklerini yerine getirebilecek kurumların konulması anlamını taşır. Atatürk inkılapçılığı, faydalı olana yönelmeyi istemektir. Eski, geçerliliğini yitirmiş, faydasından çok zararı olacak işleri bir düzene sokmak demektir.

Atatürk her zaman yenilikçi bir insandı, onun istediği ülkenin sürekli ilerlemesi ve kalkınmasıydı. İşte bu yüzden Atatürk, her zaman yenilikçi bir yol izlenmesini isterdi. Yeniliklere ayak uyduramayanların, her zaman geri planda kalan gelişmemiş ülkeler olduğunu hepimiz görmekteyiz. Ülkemizin ve milletimizin her zaman faydalı olan yeniliklere açık olması gerekir ki diğer dünya devletleriyle her zaman yarışabilsin.

Yeniliklere ayak uyduramayan milletlerin hayatında bir gün mutlaka çöküşler yaşanacaktır. Bu çöküşleri yaşamama adına, Atatürk inkılaplarına mutlaka sahip çıkmalıyız. O’nun bu inkılapçılık anlayışını her zaman yaşatmalı ve hep ileriye gidebilmenin yeni yollarını aramalıyız. Sadece yapılan inkılapları korumakla kalmayıp aklın, ilmin ve ileri teknolojinin yol göstericiliğinde hareket ederek, yeni atılımlarla çağdaşlaşmaya yönelmek gerektiğini hiç bir zaman unutmamalıyız.

Atatürk: “Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların gayesi, Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağdaş ve bütün anlam ve görünüşü ile medeni bir toplum haline ulaştırmaktır. İnkılaplarımızın ana ilkesi budur” diyerek izlememiz gereken yolu en güzel şekilde tarif etmiştir. İnkılapçılık ilkesi çağdaş yaşamı yakalamanın anahtarıdır.

Devrim nedir?

Devrim, belli bir alanda hızlı, köklü ve nitelikli değişiklik; ihtilal. Toplumsal değişimlerin insan iradesiyle hızlandırılması devrimleri oluşturur.

Kitle halindeki bir toplumsal hareketin başlatılmasının söz konusu olduğu, varolan bir rejimi şiddet kullanımı sonucunda başarıyla yıkarak yeni bir hükümet biçimi oluşturan bir politik değişme süreci. Bir devrim, coup d’etat hükümet darbesi’dan ayrı tutulmalıdır, çünkü devrimde bir kitle hareketi ile politik sistemin bütününde önemli bir değişmenin gerçekleşmesi söz konusudur. Bir coup d’etat, iktidarın silah yoluyla, ancak hükümet sistemini kökten bir biçimde değiştirmeden varolan politik liderlerin yerine geçecek olan kişiler tarafından ele geçirilmesine göndermede bulunmaktadır. Devrimler, varolan politik otoritelere meydan okuyan sistem ancak yine politik sistemi bütün olarak dönüştürmekten çok otoriteyi temsil eden kişilerin yerlerine başkalarının geçirilmesini hedefleyen başkaldırılardan da ayrı tutulmalıdır.

12 Eylül 1980 sonrasında, sakıncalı bir terim olduğu gerekçesiyle “devrim” yerine “ihtilal” ve “inkılap” sözcükleri kullanılmaya başlanmış, yeni basılan ders kitaplarında devrim sözcüğü eski karşılıklarıyla değiştirilmiştir.

Atatürk’ün İnkılapları

Siyasî alandaki devrimler

  • Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
  • Ankara’nın başkent olması (13 Ekim 1923)
  • Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)
  • Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)
  • Çok partili rejim denemeleri (1924 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1930 Serbest Cumhuriyet Fırkası)
  • Kadınların seçme ve seçilme hakkının tanınması (1930 belediye, 1933 muhtarlık, 1934 meclis)

Toplumsal alanda yapılan devrimler

  • Şapka ve Kıyafet İnkılâbı (25 Kasım 1925)
  • Lâkap ve Unvanların Kaldırılması (26 Kasım 1934)
  • Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934)
  • Laiklik (1928)
  • Takvim, saat ve ölçülerde değişiklik (26 Aralık 1925 – 26 Mart 1931)
  • Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması

Eğitim alanındaki devrimler

  • Medreselerin kapatılması (1924)
  • Öğretimin birleştirilmesi (3 Mart 1924)
  • Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun (1926)
  • Millet mekteplerinin açılması (1928)
  • Harf Devrimi (1 Kasım 1928)
  • Güzel sanatlarda yenilikler (1928)
  • Türk Tarih ve Dil Kurumlarının kurulması (12 Nisan 1931, 12 Temmuz 1932)
  • Dil Devrimi (1932)
  • Üniversite reformu (1933)

Ekonomi alanındaki devrimler

  • İzmir İktisat Kongresi (1923)
  • Aşar vergisinin kaldırılması (17 Şubat 1925)
  • Çiftçinin özendirilmesi (1925)
  • Örnek çiftliklerin kurulması (1925)
  • Tarım Kredi Kooperatifleri’nin kurulması (1925)
  • Kabotaj Kanunu (1 Temmuz 1926)
  • Sanayi Teşvik Kanunu (28 Mayıs 1927)
  • Toprak Reformu (1929)
  • I. ve II. Kalkınma Planları (1933, 1937)
  • Yüksek Ziraat Enstitüsü’nün kurulması (1933)
  • Ticaret ve Sanayi Odalarının kurulması (1935)

Hukuk alanındaki devrimler

  • Teşkilât-ı Esasîye Kanunu (1921)
  • Anayasanın kabulü (1924)
  • Şer’iyye mahkemelerinin kapatılması (1924)
  • Mecellenin kaldırılması (1926)
  • Türk Kanunu Medenisi (1926)
  • Türk Ceza Kanunu (1926)