Günümüzde Matbaa

Matbaa yazılı ürünlerin çoğaltılıp başka yerlere ulaşmasına en büyük yardımı yapmıştır. Örneğin bir edebi eser yada bilimsel bir çalışma üretildiği alanda kalmayıp matbaa sayesinde daha geniş kitlelere ulaşabilmiştir. Bu nedenle matbaaya verilmesi gereken önem zaman içinde daha iyi anlaşılmıştır. Özellikle dijital teknoloji alanında yaşanan gelişmeler beraberinde matbaanında teknolojik anlamda gelişmesini sağlamıştır.

matbaa, kağıt, yazı, kitap

Günümüzde matbaacılık sadece bilgiyi aktarmakla kalmayıp her türlü tanıtım faaliyetlerinin yapılmasında basılı materyallerle önemli rol oynamaktadır. Kitaplar,  broşürler, ambalajlar matbaacılık alanının ürettiği ürünlerdir.

Bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanındaki hızlı gelişim matbaacılık sektörünü de olumlu yönde etkilemiştir. Matbaacılık alanında bilgisayarı ve otomatik matbaa makinelerini kullanmasını bilen nitelikli iş gücüne gereksinim her geçen gün artmaktadır.

İnsanların kültürel ihtiyacı olan kitap, gazete vb. basılı ürünlerin oluşturulması ile imalat ve üretim sektörünün ihtiyaç duyduğu ambalajların üretilmesi ve baskısının yapılması matbaacılığın çalışma alanlarıdır. Ülkemizde kamuya ve özel sektöre ait birçok matbaa işletmesi bulunmaktadır.

Matbaacılık iletilmek istenen mesajı kâğıt vb. yüzeyler üzerinde basılacak şekilde bilgisayarda tasarlama ve basarak çoğaltma işidir. Bilginin gelecek kuşaklara aktarılması çoğaltılması yayılması matbaacılığın bulunması ile olmuştur. Günümüzde matbaacılık sadece bilgiyi aktarmakla kalmayıp her türlü tanıtım faaliyetlerinin yapılmasında basılı materyallerle önemli rol oynamaktadır. Kitaplar,dergiler, gazeteler ,broşürler, afişler ,ambalajlar matbaacılık alanının ürettiği ürünlerdir.

Bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanındaki hızlı gelişim matbaacılık sektörünü de olumlu yönde etkilemiştir. Matbaacılık alanında bilgisayarı ve otomatik matbaa makinelerini kullanmasını bilen nitelikli iş gücüne gereksinim her geçen gün artmaktadır.

İnsanların kültürel ihtiyacı olan kitap dergi gazete vb. basılı ürünlerin oluşturulması ile imalat ve üretim sektörünün ihtiyaç duyduğu ambalajların üretilmesi ve baskısının yapılması matbaacılığın çalışma alanlarıdır.

Ülkemizde Matbaa

Ülkemizde kamuya ve özel sektöre ait birçok matbaa işletmesi bulunmaktadır.

Matbaa icadından önceki durum: İnsanlar ilk çağlarda. taşlara, kayalara, topraktan tabletlere, kurutulmuş hayvan derilerine, ağaç ve taş parçacıklarına, kil tabletlere, kumaş ve benzeri maddelerin yüzeylerine yazı yazdılar. Kağıdın bulunmasıyla birlikte kağıtlara yazmaya başladılar. Kitaplar elle tek tek yazılıyor çoğaltmak yaymak çok zaman alıyordu.

Günümüzdeki durum: Matbaa, insan düşüncesinin hızlı ve daha kolay şekilde çoğaltılmasına yol açmıştır. Bilginin çok daha geniş insan topluluklarına yayılmasını sağlamıştır.

Matbaa toplumların gelişiminde önemli etkilere sahip bir çoğaltım teknolojisidir. Matbaanın sağladığı en önemli kolaylık bilgiye ulaşmayı kolaylaştırması, ucuzlatması ve hızlandırmasıdır. El yazması kitaplar çok pahalıydı herkes alıp okuyamıyordu şimdi herkes gazete, derği, kitap alıp okuyabilir. Matbaanın bulunması ile bilimsel çalışmalar daha geniş kitlelere ulaştı ve bugün insanlığın gelişmiş teknolojiye erişmesine zemin sağladı.

Matbaanın Tarihi

Başlangıç: Doğu Asya 

Matbaanın ilk kez kullanılması Uzakdoğu’da başlamıştır. İlk matbaa, ağaç oyma tekniği kullanarak, M.S. 593’te Çin’de kurulmuş, ilk basılı gazete de M.S. 700’de Pekin’de çıkmıştır. 8. yüzyıldaJaponya’da baskı yapıldığı, İmparatoriçe Shotoko’nun Budizm’in kutsal metinlerini Sanskrit dilinde Çin alfabesiyle bastırdığı bilinmektedir. Bilinen en eski eksiksiz basma kitap olan Tianemmen ruloları Çin’de 868’de basılmıştır. İlk kez tek tek harfler dökerek baskı yapmayı da 1040 yıllarında Pi Sheng adında bir Çinlinin porselenden harfler kullanarak denediği söylenmişti.

Batıya doğru yayılma

Tun-Huang mağarasındaki buluntular, matbaayı Çinlilerden alan Uygurların 9. yüzyıldan itibaren baskı yaptığını göstermektedir. Öte yandan, Çin’den mi geldiği yoksa bağımsız mı geliştirildiği bilinmese de, Mısır’da 4. yüzyıldan itibaren kumaş üzerine ağaç oyma kalıplarla baskı yapılmaktaydı. Aynı teknikle Arapça metinlerin basılması 9. ve 10 yüzyıllarda gene Mısır’da başlamıştır.

Avrupa ve modern matbaacılığın doğuşu

Avrupa’da ağaç oyma kumaş baskısını İslam dünyasından alarak başlamıştır. Özellikle 15. yüzyılda Avrupa’da matbaacılığın üssü olan Hollanda’da basım tekniği çok gelişmiştir. O dönemdehattatlarca yazılan ve hakkaklarca kazılan tahta kalıpların yanı sıra Harlem kentinde ilk kez tek tek harflerle baskı denemelerini 1430 yılında Lourens Janszoon Coster’in yaptığı sanılmaktadır.

Nihayet 1450’de Johannes Gutenberg, ortağı Fust ile birlikte Almanya’nın Mainz şehrinde metal harflerle basım tekniğini bulmuş ve matbaa uygulamıştır. Gutenberg’in üretimi, özellikle de 1455’de bastığı İncil, yüksek kalitesi ve ucuz fiyatıyla kısa sürede başarılı olmuş, yeni buluş Avrupa’dan başlayarak tüm dünyada yaygınlaşmıştır. Daha sonra tipo baskı olarak adlandırdığımız bu matbaa tekniği sanayi devrimiyle doğan modern baskı makinalarının ve matbaacılık endüstrisinin temeli olmuş ve 20. yüzyıl sonlarına kadar gelmiştir.

Osmanlı Döneminde matbaacılığın doğuşu 

Osmanlı İmparatorluğunun ilk matbaası daha 1493 yılında, İbrahim Müteferrika’dan 234 yıl önce, İspanyol göçmeni David ve Samuel İbn Nahmias Kardeşler tarafından kuruldu. İlk kitap, Yakup ben Asher’in Arba’ah Turim eseri 13 Aralık 1493’te basıldı.İtalik hurufatı, sayfa düzeni, folyo işaretleme tekniği, metin başının büyük harfle belirtilmesi gibi yenilikleri matbaa sanatına kazandıranlar da 1530’da İtalya yolu ile İstanbul’a gelip yerleşen Sonsino ailesidir.