Sizden gelen soru:

Eskide kullanılan ölçü birimleri nelerdir?

Cevap:

Eski ölçü birimleri

Eskiden kullanılan ölçü birimleri günümüzden farklı olarak kullanılıyordu. Eskiden yani Cumhuriyet’ten önce Osmanlı zamanında kullanılan bu ölçü birimleri Türkiye Cumhuriyeti ile birlikte ölçü birimlerinde yapılan değişiklik sonucunda modern ölçü birimlerine geçildi.

Ayrıca bakınız: Eski ve Yeni Ölçme Aletleri Hakkında Bilgiler ve Resimler

Terazi, ölçü, ölçme

Osmanlı döneminde kullanılan ağırlık ölçü birimleri, hacim ölçü birimleri ve alan ölçü birimleri yerini günümüzde kullandığımız ölçü birimlerine bırakmıştır.Şimdi eskiden kullanılan ölçü birimleri nelermiş göz atalım.

Eski ağırlık ölçü birimleri

Eskiden ağırlık birimi olarak çeki, kantar, batman, okka, dirhem ve kırat kullanılırdı.

ağırlık, öçü, ölçme

Nitelik Birim Modern Denkliği
ağırlık çeki 225.789 kg.
ağırlık kantar 56,449 kg.
ağırlık batman 7,697 kg.
ağırlık okka 1,282 kg.
ağırlık dirhem 0,003207 kg. = 3,207 gr.
ağırlık kırat 0,0002004 kg. = 0,2004 gr.

Okka

  • 1 tonilato = 4 çeki
  • 1 çeki = 4 kantar
  • 1 kantar = 44 okka(kıyye)
  • 1 batman = 6 okka(kıyye)
  • 1 okka(kıyye) = 400 dirhem

Dirhem

Osmanlı Döneminde kullanılan 1 dirhem

  • 1 dirhem = 4 dönük
  • 1 dönük = 4 kırat
  • 1 kırat = 4 bakray
  • 1 bakray = 4 fitil
  • 1 fitil = 2 nekir
  • 1 nekir = 2 kıtmir
  • 1 kıtmir = 2 zerre

Eski alan ölçüleri

Eskiden alan ve uzunluk ölçü birimleri olarak dönüm, arşın, zirai, evlek, cerip, parmak, endaze, kirah vb. kullanılırdı.

uzunluk, ölçü, mesafe

eski uzunluk ölçüleri

Nitelik Birim Modern Denkliği
alan dönüm (büyük) 2720 m2
alan dönüm (eski) 919 m2
  • 1 arşın (zirai)² = 0,57417 m² = 4 ayak²
  • 1 dönüm (yeni) = 2500 m²
  • 1 dönüm (büyük) = 2720 m²
  • 1 dönüm (atik) = 4 evlek = 1600 zirai² = 918,672 m² (bir kenarı 40 arşın (zirai) olan kare)
  • 1 atik evlek = 400 arşın² = 229,668 m²
  • 1 yeni evlek = 100 m²
  • 1 cerip = 3600 zirai² = 2067,012 m²
  • 1 ayak² = 144 parmak² = 0,14354 m²
  • 1 parmak² = 144 hat² = 0,00099751 m²
  • 1 hat² = 144 nokta² = 0,000006927 m² ” 1 çarşı arşın² = 0,46240 m²
  • 1 urup² = 0,007225 m²
  • 1 kirah² = 0,0018062 m²
  • 1 endâze² = 0,422500 m²
  • 1 urup² = 0,0066015 m²
  • 1 ar=100 m 2 (100 metre kare)

Eski hacim ölçüleri

Eskiden hacim ölçü birimi olarak kile ve şinik birimleri kullanılırdı.

Nitelik Birim Modern Denkliği
hacim kile (İstanbul) 0,037 m3 = 37 lt.
hacim şinik 0,00925 m3 = 9,25 lt.