Afişler

Afiş herhangi bir ürünün yada hizmetin görsellik eklenerek tanıtılmasında kullanılan bir araç diyebiliriz. Gerçi bu tanım çok basit ve kısa oldu ama afiş kelimesinin tam karşılığı ”slogan + görsel + marka=afiş şeklindedir. Afişler kullanım alanlarına göre çeşitli farklılıklar gösterebilir. Aslında çevremizde çokça rastladığımız bir reklam aracıdır. ( genelde direklere, duvarlara, cama, kapıya vs.. gibi ortamlara yapıştırılır ).

Afişler, tasarım ve sanat kaygısının eşit ağırlıkta olduğu grafik ürünlerdir. Kübizim, Dışavurumculuk, Art Nouveau, Art Deco, Bauhaus, Uluslararası Tipografik Stil gibi modern sanat ve tasarım akımlarının çağdaş Afiş dilinin gelişiminde büyük etkisi olmuştur.

1798’de Alois Senefelder’in taş baskı tekniğini buluşundan sonra geliştirilen renkli taş baskı teknikleri,afişin sanatsal bir yapı kazanmasında önemli bir rol oynamıştır.Çağdaş afiş tasarımının ilk temsilcileri; Jules Cheret ve Henri de Touleouse-Laurrec’dir. 20. yy.ın önemli afiş sanatçıları arasında; Alphonse Mucha, El Lissitzky, Laszlo Moholy-Nagy, Josef Müler-Brockmann, Herbert Matter, Henry Tomaszewski, Jan Lenika, Saul Bass ve Milton Glaser’i saymak mümkündür.

Büyük boyutlu dış mekan afişleri, duvar yüzeylerine ve ilan panolarına asılır. İç mekan afişleri ise lobi, salon ve koridorlarda kullanılmak üzere daha küçük boyutlarda hazırlanır. Dış mekan afişlerinin izlenme süresi kısadır. Buna karşın iç mekan afişleri daha uzun süre incelenbilir. Afişin izlenme süresi tasarım,tasarım sürecinde dikkate alınması gereken bir kriterdir.

Afiş Türleri

Afişler üç ana gruba ayrılır:

Reklam Afişleri: Bir ürün ya da hizmeti tanıtan afilşlerdir. Beş sektörde yaygın olarak kullanılır.

  • Moda
  • Endüstri
  • Kurumsal reklamcılık
  • Gıda
  • Tuzim

Kültürel Afişler: Festival, seminer, sempozyum, balo, konser, sinema, tiyatro, sergi ve spor gibi kültürel etkinlikleri tanıtan afişler bu gruba girer.

Sosyal Afişler: Sağlık ,ulaşım,sivil savunma,trafik çevre gibi konularda eğitici ve uyarıcı nitelikteki afişlerin yanısıra, politik bir düşünceyi ya da siyasi bir partiyi tanıtan afişler ise sosyal afişler grubunda yer alır .

Afiş Tasarım Kriterleri

Mesaj:

Tasarımcı; afiş aracılığıyla vereceği mesajı açıklığa kavuşturmalıdır, verilmek istenen bilgiyi mümkün olduğunca dolaysız bir biçimde aktaracak görsel bir sistem olşturmalıdır.

Mesaj-İmge Bütünlüğü:

Tasarıma temel oluşturan düşüncenin fotograf yoluyla mı, illustrasyonla mı, yoksa salt tipografi ile mi daha etkili bir biçimde vurgulanacağı arştırılmalı; mizahi, trajik ya da soyut imgelerden hangisinin anlatımı daha güçlendirdiği belirlenmelidir.

Sözel Hiyerarşi:

Tasarımcı,afişte yer alan başlık, alt başlık, slogan gibi sözel bilgiler arasında – izleyiciyi mesajdaki önem sırasına göre yönlendirecek hiyerarşik bir yapı kurmalıdır.

Farkedilirlik:

Bazı afişler yukarıda saydığımız kriterlere uygun gibi görünseler de, etkisiz ve yavan olabilmektedirler. Böyle bir sonucu engelleyecek tek şey tasarımcının hayal gücüdür. Yaratıcı düşünce ve buluşun hiçbir kuralı yoktur. Buluş ve yaratıcılık içeren her şey, afiş tasarımınıda yansıtılabilir. Çünkü bir afiş için en önemli kriter farkedilebilmektir.

Afişteki imgelerin düzenlenmesinde şu öneriler yararlı olabilir:

1- Afişteki imge sayısı üç, iki hatta mümkünse bir ile sınırlandırılmalıdır. Başlık ya da slogandan oluşan tipografik unsur, fotograf ya a illüstrasyon ve zemin (fon) afiş üzerinde üç farklı imge olarak algılanır.

2- Afişteki sözel unsurlar mümkün olduğunca azaltılmalıdır. 3, 4 ya da 5 sözcükten oluşan başlık ve sloganlar; mesajı daha çabuk iletir. Sözel mesaj on sözcüğün üstüne çıktığında, okuma zorluğu başlar. Amerikan Reklamcılık Enstitüsü’ne göre bir dış mekan afişi, ana düşünce ve mesajını en çok altı saniye içinde iletebilmelidir.

3- Fotograf ya da illüstrasyon, afiş üzerinde mümkün olduğunca büyük bir ölçekte kullanılmalıdır. İmgeyi bütünüyle göstermek her zaman gerekmeyebilir. Sözel unsurlar ve imgeler arasında açıklayıcı, destekleyici, yorumlayıcı ya da kontrast oluşturan bir ilişki kurulmalı, yazı ile görüntü birbirini yavan bir şekilde tekrar etmemelidir

5- Süslü ve dekoratif yazılar yerine okunaklı yazı karakterleri tercih edilmelidir.

6- Renkler geniş yüzeyler halinde kullanılmalı, parlak ve canlı renkler tercih edilmeli ve renkler arasında güçlü kontraslar oluşturulmalıdır.

Afiş Nasıl Hazırlanır?

Bir afiş reklamı için en önemli ölçüt fark edilebilmesidir. Bu yüzden de afiş tasarımları hazırlanırken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır.

Bunlar;

1-       Afiş reklamı okunabilir olmalıdır : Süslü ve dekoratif yazılar yerine okunaklı yazı karakterleri tercih edilmelidir. Afişte kullanılan yazının karakteri ve afişe oranla boyutu yaklaşık 1,5 – 2 metre mesafeden okunabilmelidir.

2-       Afişin reklamının anlaşılabilir olması : Afişte akıcı, anlaşılır ve düzgün cümleler kurulmalıdır. Afiş ilk görüldüğünde insanlar tarafından algılanması yaklaşık 2 – 3 saniye kadar sürecektir. Afişte yer alacak başlık, alt başlık, slogan gibi sözel bilgiler arasında hedef kitleye ulaştırılmak istenen mesajdaki önem sırasına göre, yönlendirecek hiyerarşik bir yapı kurulmalıdır. İletilmek istenen mesajı doğrudan aktaracak görsel bir sistem oluşturulmalıdır. Afiş uygulamaları için, verilmek istenen mesajın 3, 4 ya da 5 sözcük ile oluşan başlık ve sloganlarla daha çabuk iletildiğinin, sözel mesajların on sözcüğü geçtiğinde okuma zorluğu başladığının unutulmaması gerekir.

3-       Düzen : Afişte detaylar, kısa süreli bir bakışta bile anlaşılacak kadar düzenli olmalıdır. Bu sebeple tasarımın temeli olan düşüncenin fotoğraf, illüstrasyon ve ya tipografi ile mi daha etkili bir biçimde vurgulanacağı araştırılmalı; esprili, dramatik ya da düşsel imajlardan hangisinin anlatımı daha güçlendirdiği belirlenmelidir. Böylelikle etki artırılmış olur.

4-       Hedef kitleye bu kadar kısa bir sürede ulaşmak için en önemli detay etkili bir slogan ve ya grafik olacaktır. Afiş reklamındaki görüntü sayısı yaklaşık üçü geçmemeli, hatta mümkünse bir ile sınırlandırılmalıdır. Afiş üzerinde mümkün olduğunca büyük ölçekli fotoğraf veya illüstrasyon kullanılmalıdır.