Sizden gelen soru:

Araba vitesi nasıl değiştirilir?

Cevap:

Vites Değiştirme

Arabanın vitesi nasıl değiştirilir sorusu çok genel bir soru olduğu için detaylıca bu sorunuza cevap vermeye çalışalım.Özellikle yeni sürücülerin en çok zorlandığı konulardan birisi olan vites değiştirme işini nasıl yapacağınızı anlatalım.

Vitesi ne zaman değiştirmek gerektiğini, nasıl değiştirmeniz gerektiğini, ne zaman vites artırmalı ne zaman vites düşürülmesi gerektiği gibi konular hakkında bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Vitesi Ne Zaman Artırmak Gerekir?

Vitesi arttırmanız gerektiğini bir çok şekilde anlayabilirsiniz:

1. En kolayı devir saatine bakmak. Devir saati 2-3 arasında ise 2000 deviri geçmişsiniz ve vites arttırma zamanınız gelmiş demektir.

2. İyi bir sürücünün her zaman arabadan gelen sesleri dinlemesi ve anlaması gerekir. Arabaya gaz verirken arabanın zorlandığını hissediyor ve rahatsız edici bir ğııııııııın sesi duyuyorsanız, arabanın hızlanmak için sanki farklı bir dokunuşa ihtiyacı olduğunu, daha az güçle daha hızlı gitmesi gerektiğini hissediyorsanız vitesi arttırma zamanı gelmiş demektir.

Bunu şöyle daha iyi anlayabiliriz. Vites arttırmanın etkisini hepimiz minibüse bindiğimizde yaşamışızdır. Hani minibüslerde şöför gaza basar sürekli hızlandığınızı hisseder, ğğğğıııın diye bir ses duyarsnız. Ama sonra şöför gaza basmayı keser ve bir şey olur vücudunuz azıcık ileriye hareket eder, ve sonra araç az önceki kadar zorlanmadan biraz daha hızlanır. İşte ileriye kaydığınız o kısa birkaç saniyede şöför vites arttırmıştır.. Yine hızlanır ğııın diye gelen zorlanma sesini duyarsınız, şöför bir vites daha arttırır, yine ileriye kayarsınız.

Bu minibüs tecrübesi vites arttırmayı anlamamda epey yardımcı olmuştu.

Vites Nasıl Artırılır?

Vitesi arttırmak gerektiğini anladığınızda, sağ ayağınızı gazdan çekip, sol ayağınızla debriyaja sonuna kadar basarsınız. Ve vitesi 1 derece arttırırsınız. 1’deyseniz 2’ye, 2deyseniz 3e vb. geçersiniz. Debriyajı iyice köklemezseniz vites biraz daha zor geçer.

Vitesi arttırdıktan sonra ayağınızı debriyajdan çekmeniz gerekir, ama birden çekerseniz araba zıplar. Hızlıca ama kalkıştaki gibi bir uyum içinde çekmeniz gerekir.

Vites Değiştirmenin Anlamı Nedir?

Vites değiştirme tekerlek ile motorun bağlantısını kesmek demektir. (Motordan gelen hareketle tekerlek döner biliyorsunuz.) Debriyaja bastığınız zaman tekerlek ile motorun bağlantısını kesip, vites değiştirmeyle arabayı adeta BAŞKA BİR MOD’a sokarsınız. Sonra ayağınızı debriyajdan çektiğinizde tekerlek ile motoru yeniden birbirine bağlamış olursunuz.

Araba 1. vitesteyken aynı miktar gaz verdiğinizde çok hızlanmazken, 2. vitesteyken aynı miktarda gaz verdiğinizde 1. vitestekine göre daha fazla ve daha çabuk hızlanır. Çünkü arabayı daha az gazla daha fazla hızlanabileceği farklı bir MOD’a soktunuz vites değiştirerek.

Ve düşük vitesteyken araba daha güçlüdür. Şöyle düşünün 1 vitesteyken gaza basıyorsunuz basıyorsunuz çok hızlanmıyor, araba size bir güç uyguluyor. Ama 2,3,4. viteslerdeyken gaza azıcık basıyorsunuz araba hızlanıveriyor, çünkü araba güçsüz.

Vites Düşürme Nasıl Yapılır?

Vites düşürürken, arttırmadaki gibi 1’er 1’er gitmek zorunda değilsiniz. 5. vitesten 2’ye, 1’e düşürebilirsiniz. Vites düşürmeden 5. viteste de frene basıp durabilirsiniz. Ama yavaşlayacağınızı anladığınız zaman vites düşürerek durmanızda arabanıza zarar vermemek için büyük fayda vardır.

Vites düşürmede en önemli konu, dönüş yapacağınız ya da yokuş gördüğünüz zamanlardır. Diyelim 3. viteste gidiyorsunuz, şehir içinde sağda bir sokağa gireceksiniz yavaşlayıp 2. vitese alırsınız, 3 le dönmek çoğu kez zordur. Dönerken 2. vitese almak, hatta bazı durumlarda (2nin de güvensiz olduğunu hissedersiniz zaten) 1’e almanız gerekir.

Dönünce gördünüz ki önünüzde bir de yokuş var, hemen 1. vitese alırsınız. Araba her zaman düşük viteste güçlüdür demiştik. Yokuşu çıkabilmesi için arabanın güçlü olması gerekir. Nadiren bazı dik olmayan yokuşları ve rampaları 2. viteste de çıkabilirsiniz ama çoğu kez 1’e almak gerekir. Hele de durduysanız (diyelim 2 ile geçebilecektiniz ama o sırada karşıdan bir araba geldi ve beklemek için durmak zorunda kaldınız ve arabanın momentumu kayboldu) mutlaka 1’e almanız gerekir.

Ben araba kullanmaya başladığımda internette böyle bir yardımcı yazı çok aramış bulamamıştım. Üstelik de vitesimiz arızalıydı, yol ortasında boşa almış gibi oluyordu. Vites kapağını çıkarıp kelepçenin içine geçiriyordum vitesin uzantısı olan çubuğu. Baya bir vites maceram oldu yani. Umarım yazının faydasını görürsünüz.

Adım Adım Otomobil Kullanma Rahberi

Araca ilk bindiğinizde yapmanız gereken işlemler.

1 – Aracın kapısını sol elinizle açıp, sağ ayağınızla araca bininiz.
2 – Önce, oturduğununuz koltuğu ayarlayınız. Koltuğu ayarlamak için;
A – Sol elinizle koltuk ayar mandalını tutup yukarı doğru çekiniz.
B – Sağ elinizle de direksiyondan yardım alarak koltuğu ileri-geri hareket ettirmek suretiyle, koltuğunuzu aracı rahatlıkla kullanabileceğiniz bir konuma getiriniz. Ayar mandalını bırakınız.
3 – Aracın dikiz aynalarını ayarlayınız. Sağ elinizle iç dikiz aynasını, sol elinizle de sol dikiz aynasını, arkadan gelen araçları ve yolu iyice görebileceğiniz şekilde ayarlayınız.
4 – Emniyet kemerini takınız.
5 -Aracı çalıştırmak için vitesi boşa alınız. Bu işlemi yapmak için debriyaj pedalına sol ayağınızla sonuna kadar basınız ve vites kolunu boş konumuna getiriniz. Debriyaj pedalına tam olarak basmadan kesinlikle vites koluyla oynamayınız.
DİKKAT :Aracın vitesi, çalıştırma esnasında kesinlikle boşta ve debriyaja basılı olmalıdır.
6 – Aracı çalıştırmak için kontak anahtarını saat dönüş yönünde çeviriniz, gösterge lambaları yanacaktır.
A – Daha sonra aynı yönde anahtarı çevirince marşa basılır. Marşa basınız. Aracın motoru çalışsın yada çalışmasın 2-3 saniyeden fazla marşa basılı tutmayınız. Araç çalışmaz ise işlemi yeniden tekrarlayınız.

2 – KALKIŞ YAPMAK

Yukarıdaki işlemleri yerine getirdikten sonra

1 – Kalkış için sola sinyal veriniz.
2 – Debriyaja tam basıp aracı birinci vitese takınız. Elfrenini indiriniz. Bu durumda sağ ayağınız fren pedalına basılı olmalıdır.
3 – Aynalardan yolu kontrol edin yol boş ve uygun ise kalkışınızı yapın, kalkmak için,
4 – Debriyaj padalını yumuşak bir şekilde bırakırken sağ ayağınızla gerektiği kadar da gaza basınız. Aracınız hareket etmeye başladığı anda debriyaj pedalını birden bire bırakmayınız, padal yukarı hareketini tamamlayana kadar ayağınızı pedalın üzerinden kaldırmayınız.
5 – Kalkıştan sonra yolun sağından sürüşünüze devam ediniz.
6 – Birinci vites kalkış vitesidir.Zorunlu haller dışında, kalkıştan hemen sonra aracınızı ikinci vitese geçiriniz. ( Yaklaşık 3-4 araç boyu bir mesafede ikinci vitese geçmeniz gerekir. )

3 – SÜRÜŞ ESNASINDA YAPILMASI GEREKENLER
1 – Trafik kurallarına uyunuz.
2 -Aynalardan yolu kontrol ediniz,dönüş sinyallerini veriniz.
3 -Trafiği tehlikeye düşürecek gereksiz ikaz ve işaretler yapmayınız.
4 -Gerektiğinde vites büyültün veya küçültünüz.
5 – Zorunlu haller ( Sollama vb. ) dışında yolun sağından sürüşünüze devam ediniz.
4 – GERİ GİTMEK. GERİ MANEVRA YAPMA KURALLARI
1 -Araçla geri gidilirken sağ sinyal lambası yakılır.
2 – Debriyaja basıp aracı geri vitese takınız. Bu durumda geri vites lambaları yanar.
3 – Sol eliniz ile direksiyonu üstten tutunuz, arkaya bakmak için sağ taraftan yanlızca başınızı çevirerek değil vücudunuzla beraber geriye doğru dönünüz. Geri gitmek için kalkışınızı yapınız.
4 – Debriyajı kontrollü bir şekilde tamamen bırakın, yalnız ayağınızı pedalın üzerinden ayırmayınız.
5 – Geri gidişinizi, aracın sağ arka köşesine bakarak ,sağ bankete paralel bir şekilde gazı çok az kullanarak tamamlayınız.
6 – Araç durmadan kesinlikle öne bakmayınız. Araç tam olarak durduktan 1 – 2 saniye sonra öne dönünüz ve aracın vitesini boşa alınız.

5 – ( U ) DÜNÜŞÜ YAPMAK

1 – U dönüşü birinci viteste yapılır.
2 – Aracınızı U dönüşü yapacağınız yolun sağ tarafına iyice yanaştırınız.Yolu kontrol ediniz, direksiyonu tam sol yapınız ve birinci vitesle kalkınız, dönüşün yarısına geldiğiniz de gaz kesin ve direksiyonu toplamaya başlayıp dönüşünüzü tamamlayınız. Yolun durumuna göre vites büyülterek yolunuza devam ediniz.

6 – DURMAK. DURMA KURALLARI

1 – Durmak istediğiniz yere 15-20 metre mesafe kala sağ sinyalinizi veriniz. Şehirler arası yollarda durmak istenilen yere en az 150 – 200 metre mesafe kala sağ sinyal verilmelidir.
2 – Aynalardan aracın arkasını kontrol edip, trafiği aksatmayacak bir şekilde yolun sağına bankete, kaldırma veya bordür taşlarına paralel olarak iyice yanaşınız.
3 – Önce debriyaja sonuna kadar basınız, sonra da frene yumuşak bir şekilde basarak aracı durdurun. Araç tam durana kadar iki elinizi direksiyonden bırakmayınız.
Yalnız, aracınızın hızı 45 – 50 km. nin üzerinde ise yavaşlamak için önce freni kullanıp aracınızı iyice yavaşlattıktan sonra debriyaja basıp uygun bir şekilde durmanız gerekir.
4 – Aracınız tam durduktan sonra vitesini boşa alınız. Debriyajı bırakınız. Bu durumda freni bırakmayınız.

7 – ARACI EMNİYETE ALMA VE ARACI TERK ETMEDEN ÖNCE YAPILMASI GEREKENLER İŞLEMLER

1 – Ayağınız frene basılı durumdayken, kontağı kapatınız. ( Açış yönünün tersi istikametine. )
2 – Elfrenini çekiniz.
3 – Debriyaj padalına basarak aracı birinci vites durumuna getiriniz ve debriyaj pedalını bırakınız.
4 – En son fren pedalını bırakınız.
5 – Emniyet kemerinizi çıkarınız.
6 – Havanın veya aracın durumuna göre farları, silecekleri, camları, radyo v.s açıksa kapatınız.
7 – Sağ elinizle aracın kapısını açıp, aralayınız. Aradan, aracın arkasından gelen başka araç veya kapının açılmasından kaynaklanabilecek bir tehlikenin olup olmadığını kontrol ediniz. Sonra kapıyı açın ve araçtan inin, kapıyı kapatın. Aracınız ve kendi güvenliğiniz için , araçtan ayrılmadan önce mutlaka kapıları kilitleyiniz.