Çevreci Kuruluşlar Nasıl Ortaya Çıktı?

Dünyanın geleceği açısından çevrenin ve yaşanılabilir alanların korunmasına yönelik Türkiye’de ve dünya üzerinde gönüllü olarak bir çok çevre kuluşu bulunmaktadır.Bu gönüllü çevre kuruluşlarının ortaya çıkmasında en büyük etken ise dünyanın yaşanılmaz bir hal almaya doğru hızla gidiyor olmasıdır.Yeşilin kaybolup karaya bürünen bir doğanın ortaya çıkmasıdır.

http://img1.blogcu.com/images/c/e/v/cevrecikizlarindunyasi/temiz_cevre_icin_el_ele.jpg

Gönüllü Çevre Kuruluşlarının Amaçları

Çevre Nedir?

İnsanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları fiziki, biyolojik, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamdır.

Hava, su ve topraklarımızın her geçen gün artan oranlarda kirlenmesi ve önemli bir kısmının kullanılamaz hale gelmesi, özellikle Büyükşehir ve sanayi bölgelerinin çevre kirliliği sebebiyle yaşanamaz hale gelmesi, ozon tabakasının delinmesi, yerkürenin giderek ısınması, doğal kaynakların hızla tüketilmesi; çevreyi korumak amaçlı çevre kuruluşlarının kurulmasına neden olmuştur.

Aşağıda belirli çevre kuruluşlarının isimleri ve amaçları yer almaktadır

Çevre Koruma ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı (ÇEVKO)

Çevre Koruma Ve Ambalaj Atıkları Değerlendirme Vakfı – ÇEVKO, İstanbul’da yerleşik bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur.

1 Kasım 1992 tarihinde kurulan vakıf; ambalaj atıklarının geri kazanımında Türkiye’nin önde gelen yetkilendirilmiş kuruluşu olarak kalmak vizyonunu öngörmektedir.

ÇEVKO, “Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” uyarınca, Çevre ve Orman Bakanlığı’nın 31.03.2005 tarihli kararı ile, her çeşit ambalaj atığının geri kazanımı konusunda “Yetkilendirilmiş Kuruluş” tur.

ÇEVKO Amaçları

Türkiye’deki ambalaj atıklarının, sanayinin önderliğinde toplum ve yerel yönetimlerin işbirliği ile, sürdürülebilir bir sistem içinde geri kazanılması ve geri dönüştürülmesini amaçlayan Çevko; cam, metal, plastik, ve kağıt/karton türü evsel nitelikli ambalaj atıklarının değerlendirilmesi için sağlıklı, temiz ve ülke gerçeklerine uygun bir geri kazanım sistemi oluşturulmasında temel unsurların bu atıkların kaynağında ayrı toplanması, geri dönüşüm sanayii ve kapasitesinin yaratılması ve tüketici eğitimi ve katılımının sağlanması gerekliliğine inanarak bu doğrultuda etkinliklikler hedefliyor.

ÇEVKO Bazı Etkinlikleri

  • İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana, Balıkesir, Antalya, Manisa Gaziantep ve Muğla gibi illerde belediyelerle işbirliği içinde evlerden ve işyerlerinden mavi geri dönüşüm (geri kazanım) poşetleriyle toplama ve iç/dış mekan geri kazanım kumbaralarıyla toplama yöntemiyle ambalajların geri kazandırılması uygulamaları yapıldı.
  • 2005 yılında, piyasaya sürdüğü toplam ambalaj miktarı yaklaşık 600 bin ton’a ulaşan 245 ekonomik işletmenin, geri kazanım yükümlülüğünü 2005 yılında yetkilendirilmiş kuruluş ÇEVKO’ya devretmesi sağlandı.
  • Malzeme tipine göre ÇEVKO’nun üstlendiği geri kazanım yükümlülüğü ve belgelendirdiği geri kazanım miktarları, yönetmeliğin gösterdiği hedeflerin üzerinde gerçekleştirilmiş, 190 bin ton’a ulaşan ambalaj geri kazandırılmıştır.
  • Öğrencilere yönelik eğitim, tanıtım ve bilinçlendirme etkinlikleri düzenlendi. Okullar, iç mekan ve bahçe için özel olarak tasarlanmış geri kazanım kumbaralarıyla donatıldı.
  • İstanbul Valiliği Çevre Eğitim Projesi (ÇEP) kapsamında, İstanbul İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle İstanbul’da tüm ilköğretim okulları ve liselere yönelik Çepeçevre İstanbul – 1. Erguvan Çevre Ödülleri Yarışması düzenlenerek 1,5 milyon öğrenciye ulaşıldı.
  • Yerel yönetimler dışında üretici firmalarla lisans anlaşmaları yapılarak, ambalaj atıklarının geri kazanımı için Yeşil Nokta işaretinin ambalajlara yerleştirilmesi sağlandı.
  • 0800 261 64 10 numaralı ücretsiz aranabilen telefonla Çevre ve Orman Bakanlığı’na yapılacak bildirimlerin kapsamından, ambalajların işaretlenmesine ilişkin gelişmelere, değişen geri kazanım oranlarından depozito uygulamasındaki son duruma kadar ekonomik işletmeleri ilgilendiren temel konularda, mesai günleri 09:00-18:00 saatleri arasında bilgilendirme hizmeti verilmeye başlandı.
  • Web sitesinde Ekogenç sayfası açılarak, animasyon ve çeşitli yollarla eğitim ve bilinçlendirme çalışması yapıldı.
  • İzmir’de devam eden “Ambalaj Atıklarının Kaynağında Ayrı Toplanması” projesi kapsamında İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı 56 belediye ile ÇEVKO Vakfı arasında protokol imzalandı. Protokole lisanslı 10 firma destek verdi.
  • ÇEVKO Dönüşüm Dergisi adlı bir süreli yayın çıkarıldı.
  • Vakıf tarafından 1 ve 2. sınıflar, 3 – 5. sınıflara yönelik Çevre eğitim kitapları yayımlandı.

Türkiye Çevre Eğitim Vakfı

Türkiye Çevre Eğitim Vakfı TÜRÇEV, merkezi Ankara’da olan bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur.
Kısa adı Türçev olan Türkiye Çevre Eğitim Vakfı, 1993 yılında Turizm Bakanlığı’nın girişimiyle Mavi Bayrak Programı’nın ülkemizde de başlatılabilmesi amacıyla kurulmuş olup, başta Antalya ve Muğla olmak üzere ülke çapında etkinlik göstermektedir. Vakıf, Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı (Foundation for Environmental Education, FEE) üyesidir.

TÜRÇEV Amacı

Sağlıklı yüzme suyu, donanımlı plaj ve iyi bir çevre yönetimi ile çevre bilinçlendirme etkinliklerini içeren Mavi Bayrak’ın turizm ve çevre açısından da önemli olduğu yaklaşımı bilincinin, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de artması gerekliliği üzerine çalışmalar yapmak olan Türçev, nitelikli plaj ve marinalar oluşturmaya çalışmakta, temiz, bakımlı, donanımlı, güvenli ve dolayısıyla uygar, sürdürülebilir bir çevre oluşması yolunda etkinlikler göstermektedir.

TÜRÇEV Bazı Etkinlikleri

  • Gerekli standartları taşıyan plajlara Mavi Bayrak ödülü/simgesi verilmesi, bunun duyurulması.
  • Temiz ve sağlıklı yüzülebilir denizler oluşturulması yolunda kamuoyu yaratmak, insanları bilinçlendirmek.
  • Sağlık Bakanlığı’yla işbirliği halinde deniz suyu analizleri yapmak.
  • Eko-Okullar Programı ilköğretim okullarında çevre bilinci, çevre yönetimi ve sürdürülebilir kalkınma eğitimi verilmesi.
  • Okullarda, çöp – atık – geri dönüşüm, su, enerji, biyolojik çeşitlilik gibi temel çevre konularından başlangıçla iklim değişikliği, ulaşım, sağlıklı yaşam, gürültü kirliliği konularında öğrencilere eğitim verilmesi.
  • Çevre ve Yenilikçi Fikirler Projesi hayata geçirildi.
  • Dünya çapındaki eko-okulları birbirleriyle sürekli bağlantı halinde tutmayı amaçlayan ‘Bağlı Okullar Projesi’ başlatıldı.
  • Seminerler düzenlendi.

Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği

Kırsal Çevre Ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği, merkezi Ankara’da bulunan bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur.

Kırsal Çevre Ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği, 1989 yılında orman, ziraat, gıda, jeoloji, kimya, makine mühendisleri, ev hanımı, toplumbilimci, işletmeci, bankacı, ruhbilimci vb. değişik mesleklerden 50’yi aşkın üyeyle kuruldu.

Amacı

Kırsal Çevre Ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği; başta ormansızlaşma olmak üzere kırsal çevre sorunlarının belirlenmesine ve çözümlenmesine yönelik önerilerin geliştirilmesine; bu öneriler doğrultusunda kamuoyu oluşturulmasına katkıda bulunabilecek araştırma ve eğitim çalışmaları ile yayın yapmayı hedeflemekte, toprak erozyonu, biyolojik çeşitliliğin azalması, ormansızlaşma vb sorunlarla mücadeleyi öngörmektedir.

Etkinlikleri

•1991 yılında bu yana, yılda en az bir dönem olmak üzere, beşer haftalık uygulamalı “Dendroloji (Ağaçbilim) ve Orman Ekolojisi Okulu”, 1994’den bu yana, zaman zaman düzenlediğimiz “Toprak Ekolojisi Okulu” etkinlikleri; • MEB ile işbirliği yaparak, öğretmen izci liderlerine “Ormancılık-Orman Ekolojisi” seminerleri verilmesi (2002-2004) • “Toprak Erozyonu Türkiye’yi Tüketiyor; Erozyonu Durdurun !” Kampanyası: Bu kampanya kapsamında; – İstanbul’dan Ankara’ya 15 gün süren yürüyüş (1994); – “Toprak Koruma ve Arazi İyileştirme Yasa Tasarısı” önerisinin hazırlanması ve Başkanlığı ile TBMM’de grubu bulunan siyasal partilere ulaştırılması; – Yaygın imza kampanyası; – Kitap, kitapçık ve poster basımı ve dağıtımı; – Fotoğraf ve karikatür sergileri • Ankara Polatlı Kargalı Köyü’nde “Yurttaş Katılımlı Erozyon Önleme Projesi”; • “Borçka Camili ve Karagöl Orman Ekosistemlerini Koruma ve Geliştirme Araştırması” ve bu araştırmanın sonuçları göre yöre halkının ekonomik ve eğitim durumunun iyileştirilmesine yönelik etkinlikler; • “Karadeniz Ölüyor, Karadeniz’i Kurtarın!” konulu halk eğitimi;

Çevre Koruma ve Araştırma Vakfı (ÇEVKOR)

ÇEVKOR (Çevre Koruma ve Araştırma Vakfı), 1991 yılında Ege ve Dokuz Eylül Üniversitelerindeki öğretim üyeleri tarafından kuruldu.

ÇEVKOR Amaçları

  • Toplumun her kesiminde çevre bilincinin aşılanması ve bu konuda eğitim çalışmalarının yapılması,
  • Çevre kirliliği meydana getirmeyecek sistemlerin teşvik ve geliştirilemesi,
  • Doğal, tarihi ve kültürel varlıkların korunması, geliştirilmesi, yaşatılması.


ÇEVKOR Gerçekleştirdiği Projeler

  • Ekoloji Yaz Okulları
  • Çevre Eğitimi Kitapları
  • Bilimsel ve Popüler Dergiler
  • Çevre Gazete ve Bültenleri
  • Ulusal ve Uluslar arası Sempozyum ve Kongreler
  • Çevre Araştırma Projeleri, Çevre Sloganları, Çevreci Edebi Eserler gibi konularda çeşitli yarışmalar
  • Temizlik, Ağaç Kesimine Son, Her Balkona Bir Kuş Yuvası gibi kampanyalar
  • Dokümanter TV Dizileri
  • Çevre Başarı Ödülleri
  • Genç Ekologlar Eğitim Programı
  • Ağaçlandırma Çalışmaları

Çevkor Vakfı Yayınları

  • Çevre Kirliliği ve Kontrolü (Türkçe, İngilizce)
  • Çevre Eğitimi: Kavram ve Metodik Yaklaşımlar
  • Çevre Eğitimi: Metot ve Özel Konular
  • Çevre Eğitimine Giriş
  • Çevre Eğitiminde Temel Kavramlar
  • Okul Öncesi Çevre Eğitimi
  • Ekolojik Topluma Doğru (Almanca)
  • Farklı Ekosistemler ve Çevre Eğitimi
  • Biyogaz Teknolojisi

ÇEVRE VE KÜLTÜR DEĞERLERİNİ KORUMA VE TANITMA VAKFI (ÇEKÜL)

ÇEKÜL, ülkemizin doğal ve kültürel mirasını korumak amacıyla 1990 yılında kurulmuş, bir sivil toplum kuruluşudur.

“Doğal kaynakları”, “kültürel mirası” ve “insan”ı bir bütün olarak ele alan ÇEKÜL, doğal ve kültürel çevreyi korumak için “kent-havza-bölge-ülke” ölçeğinde projeler geliştirmektedir.

ÇEKÜL’ün “koruma-değerlendirme-yaşatma” amaçlı projelerinin hayata geçirilebilmesi ve sonuç alınabilmesi için benimsenen strateji “kamu-yerel-sivil-özel birlikteliği” ne öncelik verilmesidir.

ÇEKÜL, doğal ve kültürel varlıkların sürekliliğini ülke gündemine taşımak için umut ve özveriyle güçlenen, bilgi ve katılımla beslenen, “gönüllülük” esasına dayalı sivil girişimlerini, “doğa”, “kültür”, “eğitim”, “tanıtım”, “örgütlenme” ana başlıkları altında sürdürmektedir

DOĞAL HAYATI KORUMA DERNEĞİ (DHKD)

Amacı Türkiye’nin olağanüstü zengin bitki ve hayvan türleri ile bunların doğal yaşam alanlarının değerinin farkına varılması, koruma altına alınmasıdır. Bu amaçla koruma projeleri yürütmekte; toplumla, yerel/merkezi yöneticiler ve şirketlerle işbirliği yapmaktadır.

TÜRKİYE ÇEVRE VAKFI (TÇV)

Daha temiz, daha düzenli, daha güzel bir çevrede yaşamayı hedefleyen vakıf 1978 yılında kurulmuştur. Türkiye Çevre Vakfı’nın hizmetleri; araştırma, yayın ve kamuoyu aydınlatma şeklinde devam ederken, Vakfın bugüne kadar yayınladığı ve çevre konusunun hemen her yönünü işleyen kitapların sayısı 172 ‘ yi bulmuştur..

TEMA Vakfı

TÜRKİYE EREZYONLA MÜCADELE AĞAÇLANDIRMA VE DOĞAL KAYNAKLARI KORUMA VAKFI

TEMA vakfının amaçları; ülkemizin doğal varlıklarını ve çevre sağlının korunması, erozyonla mücadele, toprak örtüsü ve ağaç ve orman sevgisini toplumun her kesimine anlatmak, Çölleşmeyle mücadelede dünyaya örnek bir hareketi Türkiye’den başlatmak.

Bu amaçları gerçekleştirmek için gerekli teşkilatın oluşturulmasını, yasaların çıkmasını sağlamak ve gönüllü kuruluşların öncülüğünde toplumun bütün kesimlerinin desteği ile erozyonla mücadelenin ikinci bir İstiklal Savaşı kabul edilerek erozyon tehlikesi ile mücadele edilmesi.

DOĞA İLE BARIŞ

Başta çevre olmak üzere tüm sorunların çözümü için bilgili, bilinçli, örgütlü toplum oluşturabilmek amacıyla kurulmuştur.

Hızla artan nüfus, buna bağlı olarak hızlı ve çarpık kentleşmenin neden olduğu doğal ortamların yok olması, şehir içi yeşil alanların normalin çok altına düşmesi karşısında gerekli koruma bilincini İnsan eli ile değişmekte olan iklim konusunda halkı bilgilendirmek, Türk Boğazlarının ve Karadeniz su havzasının sorunları karşısında ulusal ve uluslararası koruma çalışmalarına katılmak, yön vermek, başlıca amaçlarındandır.

DENİZ TEMİZ DERNEĞİ (TURMEPA)

’’’Deniz Temiz Derneği – Turmepa’’’, merkezi İstanbul’da olan bir Sivil Toplum Kuruluşu’dur.

8 Nisan 1994 tarihinde 29 kişiden oluşan bir grup denizci ve işadamı tarafından kurulan Turmepa, 8333 kilometrelik sahil şeridini kapsayan bir alanda, denizleri yaşatma çabaları göstermektedir.

Derneğin 1995 yılında yayınladığı “Denizleri Koruma Deklarasyonu” BM Çevre Programı, IMO, UNEP, The Club of Rome, ICS and IUCN gibi organizasyonların uluslararası platformlarda desteğini almış olup, günümüzde 600’ü aşkın gerçek ve tüzel üyeyi kapsamaktadır.

Deniz Temiz Derneği Amacı

DenizTemiz Derneği (TURMEPA – Turkish Marine Environment Protection Association) amaç ve hedeflerini, gelecek kuşaklara yaşanabilecek bir çevre bırakabilmek, onların denizlerin; ekonomiye, sağlığa ve refaha katkılarından yararlanabilmelerini sağlamak amacıyla kişisel sağlık, refah ve Türkiye’nin ekonomik geleceği için oluşan önemli riskler hakkında kamusal farkındalığı arttırmak, halkı deniz ve sahil çevresinin süregelen tahribatına karşı, müsamaha göstermemeleri konusunda, faaliyete geçmeleri için teşvik etmek şeklinde açıklamaktadır.

Deniz Temiz Derneği Etkinlikleri

Turmepa’nın etkinlikleri üç ana başlık altında incelenebilir:
1- Projeler:

  • Bütünleşik Kıyı Yönetim Sistemi Oluşturma Projesi
  • Denizde Uyanmak Bir Başkadır
  • Eğitim Projesi

2- Koruma Çalışmaları

  • Uluslararası Kıyı Temizleme Günü (International Coastal Cleanup)
  • Deniz Süpürgesi
  • Atık Alım Tekneleri

3- Bilgilendirme materyalleri

  • Afiş Çalışmaları
  • Acil Mavi Hattı: 444 67 67
  • Temiz Deniz Seminerleri

Deniz Temiz Derneği Ürünleri

DenizTemiz Derneği – TURMEPA, temiz bir deniz ve kıyı şeridi yaratma, varolan doğal kaynakları koruma harcamalarında kullanılabilecek gelir elde etmek amacıyla, çevreye zararı olmayan, sıvı el sabunu, genel yüzey temizleyici, bulaşık deterjanı, tekne ve usturmaça temizleyici gibi malzemeler üreterek satmaktadır

Deniz Temiz Derneği Verdiği Bilgiler

  • Yaşamak için ihtiyaç duyulan oksijenin %70 ini denizler sağlıyor.
  • Kanser ilaçlarının %65 inin deniz canlılarından ve bitkilerinden yapılıyor.
  • Dünyada her yıl 450 milyar m3 arıtılmamış ya da kısmen arıtılmış çöpün, endüstriyel ve tarımsal atık denize atılıyor.
  • Denize saatte %50 si plastik olmak üzere 675.000 kg çöp atılıyor.
  • Türkiye’de sanayi tesislerinin %98’inde, belediyelerin %95’inde, turizm tesislerinin % 81’inde atık arıtma tesisi yok.
  • Akdeniz, dünya denizlerinin %1 ini oluşturuyor.
  • Dünya nüfusunun neredeyse yarısının sahillerde yaşıyor.
  • Her 20 kişiden 1 kişi bir kere kirli denize girmekten hastalanabiliyor.
  • Her yıl yaklaşık 250 milyon kişi, kirli denizlere girdiği için mide-bağırsak enfeksiyonu ve üst solunum yolları hastalıklarına yakalanıyor.
  • Ticari olarak avlanabilen balık türlerinin en az %70 inin gereğinden fazla ya da tamamen tüketiliyor.
  • 1 Cam şişe 1 milyon yılda, 1 plastik şişe 450 yılda denizde kayboluyor.
  • Denizlerdeki çöpler her yıl 1 milyondan fazla deniz kuşunu öldürüyor.
  • Akdeniz havzası dünyadaki 34 sorunlu bölge içinde 3. sırada yer alıyor.
  • Küresel ısınmanın ana nedeni; deniz kirliliği.
  • Türkiye İstatistik Kurumunun rakamlarına göre Türkiye’de yıllık 2,6 milyon ton tehlikeli atık üretiliyor.

(TÜRÇEK )TÜRKİYE ÇEVRE KORUMA VE YEŞİLLENDİRME KURUMU

TÜRÇEK çevre ve doğa koruma konusunda, çevre politikaları geliştiren, demokratik, katılımcı bir anlayışa sahip, çeşitliliğe saygılı, kamu yararına çalışan ve kar amacı olmayan bir sivil toplum kuruluşudur.

GREENPEACE (YEŞİL BARIŞ)

Greenpeace, gezegenimizi yaşanmaz hale getiren çevre suçlarına şiddet içermeyen doğrudan eylemlerle tanıklık eder ve bunları basın aracılığıyla gündeme getirir. Bilimsel verilere dayanan kampanyalar yürütür.

Çevreye karşı işlenen bir suça tanıklık etmek, toplumun dikkatini çekerek suçu işleyenler üzerinde baskı oluşturmak amacıyla yapılan barışçıl eylemler yapar

1971′den bu yana dünyanın dört bir yanında çevre katliamlarına karşı güçlü bir mücadele vermektedir, çalışmalarını bağımsız olarak sürdürmek için devletlerden, şirketlerden ya da siyasi partilerden bağış veya sponsorluk kabul etmez; tüm çalışmalarının kaynağını sadece bireylerden aldığı maddi ve manevi destek oluşturur.
Greenpeace, gezegeni yaşanmaz hale getiren çevre suçlarına karşı bilimsel verilere dayanan kampanyalar yürütür ve şiddet içermeyen doğrudan eylemlerle tanıklık ederek bu suçları basın aracılığıyla gündeme getirir.
Şu anda 24 ulusal ve 4 bölgesel ofisi ve bu ofislerin yaptığı çalışmaları olanaklı kılan 41 ülkede 3 milyon destekçisi vardır. Greenpeace Türkiye ofisi 1992 yılında faaliyete geçmiştir.

Greenpeace Temel İlkeleri

  1. Şiddetsiz Doğrudan Eylem
  2. Bilimsellik
  3. Bağımsızlık

Greenpeace Çalışma Alanları

  • Okyanuslar ve yaşlı ormanların korunması.
  • İklim değişikliğini durdurabilmek için fosil yakıtların kademeli olarak sonlandırılması ve yenilenebilir enerjilerin teşvik edilmesi.
  • Nükleer silahlanma ve nükleer kirliliğe son verilmesi.
  • Zehirli kimyasalların ortadan kaldırılması.
  • Genleri ile oynanmış organizmaların doğaya bırakılmasının önlenmesi.
  • Savaşların önlenmesi.
  • Küresel Isınma’nın durdurulması.
  • Ticari amaçlı balina avının kontrol altına alınması.