Kaju Fıstığı

Kaju fıstığı anavatanı brezilya olan bir çeşit yemiştir. Aslında bu yemiş farklı alanlarda kullanılabilmektedir. Sadece kavrularak tüketilmez yani. Sadece çok yağış alan iklimlerde yetişmesi  nedeniyle dünyada sadece belirli yerlerde yetişir. Şu an için Hindistan bu alanda yani Kaju fıstığı yetiştiricilinde en fazla üretim yapan ülke konumundadır.

kaju, fıstık

Kaju (Anacardium occidentale), sakız ağacıgiller (Anacardiaceae) familyasından bir tropikal iklim bitkisi. Brezilya’da yetiştirilipPortekizliler tarafından dünyaya tanıtılmıştır. En yoğun bulunduğu bölge Ekvator çevresidir.

Kaju Yetiştiriciliği

Üretimi daha çok tohumla yapılır.Gece sıcaklığının 20 gündüz sıcaklığının 30 derece olduğu mevsimlerde ekmekte yarar vardır.Kuraklığa dayanır, ama soğuğa dayanamaz.

Ağaç normalde 5 yaşında meyve vermeye başlar, bakımlı kültür ortamlarında iki yaşında da meyve verdiği olur.20-30 yıllık bir ömrü olan ağaç ortalama 15 kğ meyve verir.

Orta Amerika yerlilerince ayak basmadan önce yüzyıllarca ağacın meyvesi ateş düşürücü,mide güçlendirici ve ağız kokusunu giderici olarak kullanılmıştır.

Kaju bademi kurutulup kabuğu çıkarıldıktan sonra çerez olarak tüketilir.Lezzeti bildik çerezlerden en çok kuru bademe benzer.Güney Hindistan da et ve sebze yemeklerine eklenir.Kaju elmasıyla kaju bademinden meyve suyu reçel yada marmelet elde edilir.

Ağacın yapraklarında tanenler ve flavonoitler kabuğunda reçine, zamk ve böcek öldürücü maddeler: bademindede çeşitli asitler bulunur.

Bitki iyi bir yüksek tansiyon düşürücü ve tansiyon ayarlayıcı olmasının yanında şeker hastalığı için de yararlıdır.Bunun için ağacın kabuğundan oluşturulan 5-10 gram toz yarım litre suda eritilir ve günde iki kez 20 ml içilir.Halk hekimliğinde meyve kabuğundan elde edilen lapamsı sıvı diş çürüklerinde nasırlarda ve siğillerde kullanılır.

Ağaç kabuğunun kaynatılmış suyu kadın hastalıklarında yara iyileştirici olarak değerlendirilir.

Bileşiminde E vitamini ile oleik ve linoleik yağ asitleri bulunan kaju yağı, yaşlılıkta kuru ve tahrip görmüş ciltlerde canlandırıcı etki gösterir.

Kaju Ağacı

16. yy başlarında Portekizliler Brezilya’yı istila ettiklerinde kaju ağacını da keşfettiler. Portekizli denizciler kaju tohumlarını Brezilya’dan batı Afrika kıyılarına taşıyarak bu topraklara ilk yerleşen Portekizlilerin orada yetiştirmelerini sağlamışlardır. Kaju ağacının yayılımı için yağışlı ve nemli ekvator iklimi çok elverişlidir. İklimi dolayısıyla kaju ağacı batı Afrika kıyılarına kolayca adapte olup hızla yayılmaya başlamıştır. Afrika’nın batı kıyısındaGabon, Angola ve Namibya gibi ülkelerden de doğu Afrika’daki ülkelere, Mozambik, Kenyave Tanzanya’ya da yayılmıştır.

Kaju ağacı Brezilya ve Afrika dışında Hindistan’da da yetiştirilmektedir. Günümüzde dünyanın en büyük kaju üreticisi ve ihracatçısı Hindistan’da Kerala Kaju Birliğidir. Brezilya ise kaju üretimi ve ihracatında dünya ikincisi, Afrika ise bu sıralamada üçüncü sırada yer alır. Hindistan’ın hasat zamanı Mayıs, Brezilya’da ise Ekim ayıdır. Kaju meyvesi çabuk çürüdüğünden ekonomik değere sahip değildir. Kaju fıstığının diğer fıstık çesitlerinden daha pahalı olma nedenlerinden biri her iklimde yetiştirilememesi ve her kaju elmasından ancak bir adet kaju fıstığı üretilebilmesidir. Toplanan kaju elmalarından çekirdekleri ayrılarak üzerlerindeki kabuk çıkartılıp kavrularak yenilir.

Kaju (Cashew) Elması, Cevizi

İngilizce de ise Cashew olan bu fıstık; Uzakdoğu Asya kökenli bir çeşit fıstıktır. Yer fıstığından farkı da yerde değil bir ağaçta yetişir. Ağaçta ki olgunlaşmış görünümü, kırmızı bir elmayı andırır. Sanki elma, sapından dala tutunmak yerine tam tersine yani çiçekli olan kısmından dala tutunmayı tercih etmiş gibidir ve sap olması gereken yerde isminden de anlaşılacağı gibi ‘j’ harfini hatta daha çok bir böbreği andıran şekliyle meyvenin çekirdeği bulunur.

Kaju Fıstığının Faydaları

kaju, meyve, fıstık

Bu çekirdek ise lezzetle yediğimiz fıstık kısmını oluşturur. Ve daha sonra fıstık meyveden ayrılarak toplanır.Kaju fıstığı muhteşem tadının dışında besleyiciliği, vücudu güçlendirme ve hastalıklardan koruma özellikleri ile de cashew, benzersiz bir çerez. İçinde kalsiyum, fosfor, betakaroten, riboflavin gibi vücudumuz için çok yararlı maddeler var. İçerdiği potasyum tansiyon düşürücü özelliğe sahiptir. Ayrıca sinirlerin ve kalp kaslarının sağlıklı çalışmasını sağlar.