Kısaca İskelet Nedir?

İskeleti tamımlamak gerekirse; Kemiklerden oluşan bir yapıdır ve bu yapıyı eklem ve bağlar birbirine tutturmuştur.Etrafı ise kaslarla sarılmış bir yapıdır.İskelet sistemi organizmaya fiziksel destek sunar ve iç organlarını korumasını sağlar. Genellikle minerallerden oluşmuştur.Aynı zamanda iskelet organizmanın şeklinin oluşmasını sağlayan bir yapıdır.

İskeletin Görevleri

  • Vücudun dik durmasını sağlar.
  • İç organları dış etkilerden korur
  • Kan hücreleri üretir.
  • Kalsiyum ve fosfor gibi mineralleri depo eder.
  • İç organlara ve kaslara tutunma yüzeyi sağlar.
  • Vücuda şekil verir.
  • Vücudu dik tutar.
  • Mineralleri depo eder.
  • Kasların yardımıyla vücudun hareket etmesini sağlar.

İskeletin Bölümleri ve Görevleri

İskelet beş ana bölümden meydana gelmiştir.Bu bölümleri ve kısaca görevlerini açıklayalım:

1 Kafatası : Beynimizi korur
2 Omurga : Başın, gövdenin, göğüs ve karın boşluğundaki birçok iç organın ağırlığını taşımak ve bunlara sağlam bir destek olmaktır.
3 Göğüs kafesi : Kalbimizi ve akciğerlerimizi korur
4 Kollar: Çeşitli yönlere hareket sağlayarak insanların işlerini yapmasını sağlar.
5 Bacaklar: İskeletin ayakta durmasını sağlar.Yürüme görevlerini yerine getirir.

1.Kafatası ve Görevleri

Kafatası (cranium), beyni çevreleyen ve oldukça güçlü bir kemikten koruma sistemidir. 8 farklı kemikten oluşmuştur.Kafatasının kemik yapısı kendine özgüdür.Kemiklerin birleşim noktaları girintili çıkıntılı bir yapıya sahiptir. Nedeni ise kafatası kemiklerinin birleşim noktalarının birbirine geçebilecek şekilde tasarlanmış olmasındandır.

Kafatası Kemiklerinin Görevleri:

  • Vücutta beyin ve beyincik gibi kısımları koruyan, göz, kulak, burun gibi duyu organlarının yerleştiği, genellikle yassı kemiklerden oluşan bölümdür.
  • Başın şeklini belirler ve içindeki organları korur.
  • Baş iskeletini oluşturan yassı kemikler birbirlerine oynamaz eklemlerle bağlanmıştır. Sadece alt çene kemiğinde yarı oynar eklem bulunur.
  • Yeni doğan çocuklarda kafatasında bıngıldak (kıkırdaksı kemik) bulunur. Böyle olması doğumda bebeğin başının ezilmesini engeller.Bıngıldak daha sonra sertleşerek kemikleşir.

2.Omurga ve Görevleri

Omurga yani columna vertebralis, omurlardan oluşmuş, içinde omuriliği barındıran kemik yapıdır.

Columna vertebralis 70 cm uzunluğundadır, içindeki omurilik ise 43-45 cm arasında değişir; yani omurilik columna vertebralis’ten daha kısadır. Omurga, kemikten, kıkırdaktan ya da her ikisinden oluşan iskeletin en önemli bölümü ve de temel eksenidir. Sırt boyunca uzanır ve vücuda destek sağlar.

Omurga, yani kolumna vertebralis, omurlardan oluşmuş, içinde omuriliği barındıran kemik yapıdır. Kolumna Vertebralis 70 cm uzunluğundadır, içindeki omurilik ise 43-45 cm arasında değişir; yani omurilik kolumna vertebralisten daha kısadır.

Omurganın Görevleri:

Başın, gövdenin, göğüs ve karın boşluğundaki birçok iç organın ağırlığını taşımak ve bunlara sağlam bir destek olmaktır. Ayrıca baş ve gövdenin hareketlerini de sağlar. Bu arada omurga kanalı içindeki omurilik gibi çok ehemmiyetli bir organa sağlam ve emniyetli bir kılıf teşkil eder.

3.Göğüs Kafesi ve Görevleri

Göğüs kafesi, insan bedeninin, boyun ile karın arasında yer alan üst bölümüdür.

12 omur, 12 çift kaburga, göğüs kemiği ve bunlara bağlı kaslar ile kas kılıflarından oluşan göğüs kafesi, karın boşluğundan diyafram aracılığıyla ayrılır. Solunum sisteminin başlıca organları ve dolaşım sistemi ilesindirim sisteminin bazı bölümleri göğüs boşluğu içinde yeralırlar. Akciğerler, göğüs boşluğunun yan bölümlerinde, kalp ve yemek borusuysa “mediyastin” adı verilen kendi içinde kapalı bir bölüm içinde bulunurlar (mediyastin, bu organlardan başka, kalpten çıkan büyük damarları soluk borusunu, timüs bezini ve bazı sinirleri de içine alır).

Göğüs Kafesinin Görevleri:

  • İçinde bulunan organları korumak
  • Omuz kemerini oluşturan kemiklere ve kollara destek olmak
  • Solunum sırasında göğüs boşluğunun kasılıp gevşemesini sağlamak

4.Kollar ve Görevleri

Kol, çeşitli hareketleri ve işleri yapmamızı sağlayan önemli bir uzvumuz. Omuz mafsalından, dirsek mafsalına kadar olan kısma kol, dirsek mafsalından el bileğimafsalına kadar olan kısma da ön kol denmektedir. Fakat genellikle kol denilince her ikisi birden anlaşılmaktadır.

Kol bölgesinde humerus isminde tek bir kemik bulunmaktadır. Ön kol bölgesinde ise radius ve ulna isminde bir çift kemik bulunmaktadır. Kolun ve önkolun hareketlerini sağlayan kaslar, bu kemiklere yapışmıştır.

Kolların Görevleri:

Kol, çeşitli yönlere olan hareketlerini (aşağı yukarı, öne, arkaya, içe dönüş, dışa dönüş) omuz mafsalı ve bu bölgedeki kaslar vâsıtasıyla yapmaktadır.

Kol üzerinde dört ayrı kas yer almıştır. Bunlar içinde en mühimi iki başlı pazu kasıdır, ön kolun bükülmesini sağlar.

Önkol ise extansiyon (düşleşme), fleksiyon (bükülme), içe dönüş ve dışa dönüş hareketlerini dirsek mafsalı vasıtasıyla ve koldan başlayıp, önkol kemikleri üzerinde sonlanan kaslar vasıtasıyla yapmaktadır. Önkol üzerinde 18 adet kas yer almaktadır, bunlar el ve parmakların hareketlerini sağlar.

5.Bacaklar ve Görevleri

Bacak, omurgalılarda alt üyelerin her birine verilen ad.

Hayvanların hareket etmek amacıyla yararlandıkları, çoğunlukla eklemli uzantılara da “bacak” adı verilir ve en yalın biçimi eklembacaklılarda görülür.

Omurgalıların bacakları, ortada dizkapağının böldüğü iki parçadan oluşur. Kalçadan dize kadar uzanan bölüme “uyluk”, dizden ayak bileğine kadar uzanan bölümeyse “baldır” adı verilir. Uyluk iskeletini uyluk kemiği (femur), baldır iskeletiniyse iç yanda bulunan kaval kemiği (tibia) ile dış yanda yer alan kamış/baldır kemiği (fibula) oluşturur. Kaval kemiği de, kamış kemiği de ayak eklemiyle birleşir.

Bacakların Görevleri:

İnsan dahil bütün memelilerde, bacağın alt ve üst parçalarını birbirinden diz kapağı kemiği (patella) ayırır. Bacağı öne doğru güçlü kalça kası, geriye doğru da bacak kası hareket ettirir. Bacak kasının kirişleri dizin altından, bacağın alt parçasına, aşil kirişi de, baldır kaslarından ayağa kadar uzanır.