Maniler 

Maniler kafiyeli sözlerden oluşan bir hal edebiyatı ürünü olan şiir türü olarak tanımlanabilir. Bu kısa şiirler nazım olarak bilinen dörtlük yada daha fazla satırdan oluşurlar. Manilerin çeşitleri vardır. Yani maniler tek çeşit değildir. En çok kullanılan mani türleri ve söylenen güzel manilere örnekleri yazının devamında bulabilirsiniz.

maniler, söz, edebiyat, özlü sözler

Mani Nedir?

Mâni, başta aşk olmak üzere hemen her konuda yazılabilen bir halk edebiyatı nazım türüdür. Çoğunlukla 7 heceli dört dizelik bir bendden meydana gelir. Ama dizeleri 4-5-8-10-14 heceli kalıplarla söylenmiş maniler de vardır. Birinci, ikinci dördüncü dizeler birbirleriyle kafiyeli, üçüncü dize serbesttir. Yani kafiye dizilişi aaxadır. Aaaxa düzeninde maniler de var. İlk iki dize hazırlık dizeleridir. Son iki dize ile anlam bağlantısı yoktur. Asıl anlatılmak istenen son iki dizede verilir. Maniler çok çeşitlidir. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani, kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani’dir.

Mani Türleri

Düz Mani : Yedişer heceli dört dizeden oluşur. Kafiyeleri çokluk cinassızdır.

Kesik mani : Birinci dizesi 7 heceden az, anlamlı ya da anlamsız bir sözcük grubu olan maniler. Bu kesik dize sadece kafiyeyi hazırlar. Eğer meydan ve kahvehanelerde söylenen ve ilk dizeleri “aman aman” ünlemi ile doldurulan manilerse bunlara İstanbul manileri denir.

Cinaslı mani : Kesik manilerde eğer kafiye cinaslı ise bunlara cinaslı mani denir.

Yedekli mani : Düz maninin sonuna aynı kafiyede iki dize daha eklenerek söylenen maniler. Cinaslı kafiye kullanılmaz, birinci dizeleri anlamlıdır. Yedekli maniye artık mani de denir.

Deyiş : İki kişinin karşılıklı söylediği manilerdir. Soru yanıt şeklinde düzenlenir. Bir başka kişinin ağzındanmış gibi aktarıldığı şekilleri de vardır.

Güzel Maniler

Bizim evin önüne
Kim attı mavi boya
Annem babam evde yok
Bakalım doya doya

Gülüm kurutmam seni
Suda çürütmem seni
Senelerce görmesem
Yine unutmam seni

Başımdaki çemberim
Oymalıdır oymalı
Oldun dünya güzeli
Sana nasıl doymalı

Sen Aslısın ben Kerem
Sana kalbimi verem
O kadar zalim olma
Edeceksin beni verem

Motor almış seksene
Bin üstüne gezsene
Motor güzeldir amma
Bak üstündeki serseme

Bizim köyün yolları
Çamurluktur kayarsın
Bizim köyün kızları
Dalgacıdır yanarsın

Yengem çıkmış mahalleye
Topluyor kaşıkları
Nasıl ayırdın yenge
Biz gibi aşıkları

Bizim köyün kızları
Sürmelidir gözleri
Gözlerine bakınca
Kaçırdım öküzleri

Hey hızara hızara
Dalda elma gızara
Beni sana vermizler
Başka yerden giz ara

Gayadan öküz bakar
Öküzün arnı sakar
Delikanlı dururken
Sakallıya kim bakar

Mendil aldım onbeşe
Onu serdim güneşe
Gitti yârim gelmedi
Beni aldı telaşe

Dağdan kestim kereste
Kuş besledim kafeste
Yârin hasta dediler
Yetiştim son nefeste

Karşıda ala inek
Tüyleri benek benek
Hiç boğazımdan geçmiyor
Yarsız yediğim yemek

Kuş kafese girmiyor
Buna aklım ermiyor
Hiç boşuna ah çekme
Annem beni vermiyor

Evleri sarı boya
Gel yarim doya doya
İç vereme tutuldum
Gamıma koya koya

Armut dalda bir iki
Saydım baktım on iki
On ikinin içinde
Gök yazmalı benimki

İnce yazma düreyim
Aç koynunu gireyim
Uyan uyan sar beni
Yar olduğunu bileyim

Tavanlarda tencere
El vurmadım incire
Gavur babam duymasın
Çeker beni zencire

Garşıdan gelen atlı
Ne gayratlı gayratli
Ben istedim vermedi
Niman malın gıymatlı

Kara kabak bağ atar
Altında yılan yatar
Ben bilmem mi a yârim
Goynunda neler yatar

Deniz coştu göl oldu
Yârim sana ne oldu
Benim sana yandığım
Memlekette şan oldu

Ev ötene ev yaptım
Çıktım üstüne baktım
Yârim gelecek diye
Çivte lambalar yaktım

Irmak gumsuz galır mı?
Dibi susuz galır mı?
Senin gibi güzelin
Goynu yarsız galır mı?

Karşıdan ünlüyorlar
Badılcan belliyorlar
Bu köy nasıl köyümüş
Varmadan övüyorlar

Mısır ektim azmasın
Gelen geçen kazmasın
Yar üstüne yar seven
Gençliğine doymasın

Titretin ışıkları
Çalıver kaşıkları
Yürü tirenim yürü
Kavuştur âşıkları

Elinde demir orak
Mektup göndersem ırak
Cebinde tarağın
Bana yadikar bırak

Elma attım nar geldi
Dar sokaktan yar geldi
Eğil biyol öpeyim
Al yanaktan kan geldi

Seçmece Maniler

İstanbul’dan gelirken

Aldım pilili etek

Konuşmaya yüzün yok

Manilere dikkat et

Geline bak geline

Kına yakmış eline

Ne mutlu bu geline

Gidiyor sevdiğine

 

Motor geliyor motor

Ekinlik arasından

Ben yârimi tanırım

Saçının dalgasından

 

Dere boyunda gezer

Buldun mu benden güzel

Ben buldum senden güzel

Resmi cebimde gezer

 

Elimde zilli maşa

Vururum taştan taşa

Ben yârimle toka ettim

Dedi bana çok yaşa

 

Bahçelerde börülce

Oynar gelin görümce

Oynasınlar bakalım

Bir araya gelince

 

Yeşil ipek bükerim

Yâre gömlek dik erim

Sen orada ben burada

Hasretini çekerim

 

Elmayı atan bilir

Şeftali satan bilir

Kızların kıymetini

Yalınız yatan bilir

 

Karanfil ektim gül bitti

Dalında bülbül öttü

Ötme bülbülüm ötme

Yârim gurbete gitti

 

Tülbendimin bir yanı

Turuncudur turuncu

Ne yapayım be yârim

Askerlik vatan borcu

 

Avlunun dibi sarmaşık

Yar oldum sana âşık

Yar aklıma geldikçe

Elimden düşer kaşık

Gitme dedim de gittin

Uzak uzak yerlere

Kar mı yağdı be yârim

Güvendiğin yerlere

 

Su üstünde sarayım

Dur şu yâre sorayım

Yârimden gelen mektubu

Tülbendime sarayım

 

Atma bana taş ile

Gözüm dolu yaş ile

Ben nereye gideyim

Bu sevdalı baş ile

 

Kırklara giden olsa

Yârimi gören olsa

Kırklar seni yıkarım

Yârim ziyan olursa

 

Elma attım nar geldi

Dar sokaktan yar geldi

İlişmeyin yârime

İki ayda bir geldi

 

Şapkayı soldurmuş

Giye giye

Yârim sararmış solmuş

Alacam diye diye

 

Ah fındığım fındığım

Dallarına konduğum

Vermedi seni bana

Sakalını yonduğum

 

Almışız kızınızı

Fındık çubuğu gibi

Bir daha verin bize

Eğleyin gönlümüzi

 

Ayran yapar yayıklar

Kızlar fındık ayıklar

Harmanın kenarında

Titrer ince bıyıklar

 

Eğdim fındık dalını

Gel deşure deşure

Ölmeden koydun beni

Menşure teneşure

 

Ey fındığım fındığım

Dallarına konduğum

Ben sevdim de el aldı

Odur benim yandığım

 

Fındık bahçelerinde

Miras oynarım miras

O kırmızı yanaktan

Eğil öpeyim biraz

 

Fındığa kaga derim

Darılma şaka derim

Sen beni bastırırsan

Ben sana aga derim

 

Fındık toplayan gelin

Fındık dalda kalmasın

Gel biraz konuşalım

Aklım sende kalmasın

 

Fındık dalında direk

Vay sana yanmış yürek

Sen nelere dayandın

Buna da dayan yürek

 

Fındık dalında testi

Kemer belimi kesti

Yine geldi aklıma

Askerdeki yan fesli

 

Fındık fıstık olur mu?

Ateş yastık olur mu?

Sen orada ben burada

Böyle dostluk olur mu?

 

Fındık içi işlerim

Al yanaktan dişlerim

Eğer benim olursan

Saçların gümüşlerim

 

Fındık kırdım iç ettim

Yaylalara göç ettim

Yârim senin yüzünden

Ben bu canı hiç ettim

Aşk Manileri

Bir kızın en güzel çeyizi
O öpülmemiş; dudakları ve çalınmamış kalbidir.

——————————————————

Hasretlik dağının gülü olacağıma
Özgürlük dağının dikeni olurum

——————————————————

Özür dilerim gözlerine baktığım için
Özür dilerim ellerini tuttuğum için
Özür dilerim “seni sevdiğim” için
Ve yine özür dilerim “seni insan sandığım” için

——————————————————

Kimine ev çıkar Omo’ dan
Kimine araba çıkar Alo’ dan
Kimine para çıkar Toto’ dan
Bizede “ayrılık” çıktı Piyango’ dan

——————————————————

Sabahları bir şey yemiyorum SENİ SEVDİĞİM İÇİN
Öğlenleri bir şey yemiyorum SENİ SEVDİĞİM İÇİN
Akşamları bir şey yemiyorum SENİ SEVDİĞİM İÇİN
Geceleri uyuyamıyorum KARNIM AÇ OLDUĞU İÇİN

——————————————————

Hayat bir EFSANE
İnsan bir DRAM
Yaşamak HÜZÜN
Sevmek HATA
Kalan tek şey HATIRA

——————————————————

Ölmeden son kez
Söyle bana ilk kez
Hayatında ilk kez
Sadece BENİ SEVDİĞİNİ

——————————————————

Hep sevilir güller
Dikeni acıtır derler
Dikeni neden batsın ki
Tutmasını bilen ellere

——————————————————

Gayesiz yaşanmaz
Oysa ben yaşıyorum
Ümitsiz olsada
SENİ ÇOK SEVİYORUM

——————————————————

Ne saray isterim, ne taç
Gönlüm senin gibi BİR ARKADAŞA MUHTAÇ

——————————————————

Kalbim yaralı
Üstelik yamalı
Tamir dolayısıyla
Bir süre kapalı

——————————————————

Anama Ana diyesin
Babama Baba diyesin
Sen bize Gelin gelesin

——————————————————

Kapım aralı kaldı
Kalbim’de yaralı
Aşk’a tövbeler olsun
Bir daha yar seversem
İki gözüm kör olsun

——————————————————

Güneşi Seviyorum Diyorsun Doğunca Perdeyi Çekiyorsun
Yağmuru Seviyorum Diyorsun Yağınca Şemsiyeni Açıyorsun
KORKUYORUM !!!
Çünkü; Beni Sevdiğini Söylüyorsun

——————————————————

Al senin olsun bende ne varsa
İstemem mutluluğu senden uzaksa

——————————————————

Korkuyorum sana alışmaktan
Korkuyorum yine kağıda kaleme sarılmaktan
Korkuyorum seni seviyorum demekten

——————————————————

Ben seni dün sevmedim. Çünkü; dün bitti
Ben seni bugün sevmedim. Çünkü; bugün bitecek
Ben seni yarın seveceğim. Çünkü; yarınlar hiç bitmeyecek

——————————————————

Bir gül yetiştirdim adı; aşk, soldurdular
Bir gül yetiştirdim adı; sevgi, kopardılar
Bir gül yetiştirdim adı; hasret, hala yaşatıyorlar

——————————————————

Seni mor gecelerde kendime saklıyorum
Sensiz kalan kalbime aşkı yasaklıyorum

——————————————————

Deryalarda bir sandalım, hem savrulur hem batarım
Tek başına bir insanım yalnızlığın tarifi yok

——————————————————

Niye yağıyorsun yağmur
Neyi ıslatmak istiyorsun
Cadde ıslak, sokak ıslak
Eğer ki gözlerimi ıslatmak istiyorsan
Nafile onlar zaten ıslak

——————————————————

Karışık Maniler

gül deste gider

kokusu dosta gider

beni gören yarim

evine hasta gider

 

kara bahtım yaktı beni,

rüzgara bıraktı beni,

ben bahtıma inanmazdım,

yine yaktı beni

 

ÇAM ÇAMA EKLENİRMİ

ÇAM DİBİ BEKLENİRMİ

16 AYIN ADI VAR

ASKERLİK BEKLENİRMİ

 

Mavi yalak düğümü

Kim gördü güldüğümü

Urfa kana bulansa

Alırım sevdiğimi

 

Altın bülbül kafeste

ötüyor son nefeste

daha ötecektim ama

yarim geldi son nefeste

 

Kilisin yolu baştan

Çıkardın seni baştan

Ne bıktım ne usandım

Senin gibi yardan

 

leblebi koydum tasa

doldurdum basa basa

cabbar bey kız beslemiş

Burhan bey bağrına basa.

 

beyaz taksi yürüdü

içini güller bürüdü

biz bu gelini alana kadar

neçe itler ürüdü

 

oy çinçini çinçini

öpem ağzın içini

hoşgeldin sefa geldin

oğlumun güvercini.

 

çıkam dağların eteğine

bakayım yollarına ben

nasıl özledim seni

şekerden tatlı yarim

 

aşk yoktur bu dünyada,

sevgiden saygıdan başka.

saygısız insanların davranışları,

bunlardan çok uzaklarda

 

sana özlem duydum,

gözyaşlarımı tuttum.

ağla gözlerim ağla,

sevdiğim uzaklarda…

 

hayvan deyip geçme,

zekasını ezme.

insandan daha akıllı,

hayvan zekası.

 

sevdiğini al,

gönlüne bak.

sen herşeyi bilirsin,

hayatın tadına bak…

 

kardeşlerin en tatlısı,

en güzeldir ballısı.

benim güzel kardeşim,

cennet kuşu meleğim.

 

yarim gelir mektepten

saçları ipekten

ben yarimi severim

hem candan hem yürekten

 

karşıdan gelen atlı

altında kilim katlı

anam babam sağ olsun

sevdigim onlardan tatlı

 

üzüm üstünde üzüm var

üzüm sende gözüm var

üzümün dalı yallı yallı

senin dalın ballı ballı

 

kan ağlar yüreğim

kanı durduramam

sen kalbime girdin

seni söküp atamam

 

al yazmalım kara gözlüm

senden ayrılamaz oldum

keşke ayrılsaydım

bu dertten kurtulsaydım

 

motor almış seksene

bin üstüne gezsene

motor güzeldir amma

bak üstündeki serseme…

 

bilmem dediğin gibi midur

beni sever midur

eğer dediğun gibiyse

yuvasıni kurabilir midur

 

kum birikmiş derede,

vefasız yar nerede?

geçersin belki dedim,

bekledim pencerede

 

Hayat bir saat gibi durdu

Her taraf duman duman oldu

Aşk nedir bilinmez oldu

Leyla ile Mecnun anılmaz oldu

 

 

 

 

 

trenin ışıkları

çalıver kaşıkları

yürü trenim yürü

buluştur aşıkları

 

Ah dedim vah dedim

Hergün dayak yedim

Kör olası yarim

Ben seni sevemedim

 

saçım uzun ördüler

bölük bölük böldüler

benim suçum neydi ki

gurbet ele verdiler

 

hoşgeldin ey ramazan

dillere destan

bahşişimi hazırlayın

yoksa gitmem buradan

 

oda odaya benzer

abim içinde gezer

saçını yandan taramış

ferdi tayfura benzer

 

TEPSİLER DİZİ DİZİ

DAVETE BEKLERİ BİZİ

ADRESİNİ İYİ YAZ Kİ

KOLAYCA BULAYIM SİZİ

 

SEN İNCİ MERCAN MISIN

ÇİÇEK GİBİ KOKAR MISIN

DERTLEERİME İLAÇ MISIN

SÖYLE MELEK MİSİN ANNEM MİSİN

 

Garibim yoktur arkam

Kanadım yok ki kalkam

Çıktım dağlar başına

Vatana doğru bakam

 

Bulamadım yarimi

Bilemedim sevgimi

Yarim geri gelmezse

Atarım gendimi

 

Cebimde üç kuruş para

Gönlümde büyük bir yara

Dönecekmin acep bana

Mani yazdım sana

 

Eğlenip Bilişelim

Tanışıp sevişelim

Bahşişini hazırla

Bayramda Görüşelim

 

Sen Aslısın ben Kerem

Sana kalbimi verem

O kadar zalim olma

Edeceksin beni verem

 

söylediğim maniler

ceremedir cereme

sevdigim saldın beni

yedi yıllık vereme

 

kara bahtım yaktı beni,

rüzgara bıraktı beni,

ben bahtıma inanmazdım,

yine yaktı beni

 

göze batan bit gibi

kıvrılmış simit gibi

ne titreyip duruyon

kurşun yemiş it gibi

 

Bugün Çok güzelsin

Yıldızlar Gibisin

Elimden bir tutsan

Uçan güvercin olacağım

 

GARİBİM yoktur arkam

kanadım yoki kalkam

çıktım dağlar başına

vatana doğru bakam

 

oğlum dedim can dedim

bağrıma basam dedim

oğlum çabuk gelesen

ben seni çok özledim

 

Masa da koku

al bu mektubu oku

okumasan okuma

yarimede dokunma

 

Yazdıgım üç agız mani

sende unutma beni

Cennet kuşu kardeşim

nasıl özledim seni

 

Yumuşasın yürekler

Kabul olsun dilekler

ÇİLEM hocam hadi gel

6-B seni bekler

 

AĞAÇ ÖLÜR DALI KALIR

İNSAN ÖLÜR ADI KALIR

EĞER BİR GÜN BEN ÖLÜRSEM

BU YAZIM SANA HATIRA KALIR

 

Bu dağlar ulu dağlar

Eteği sulu dağlar

Herkes yar ile gezer

Yüreğim kara bağlar…

 

karanfilim mor açtı,

dalını kıramadım ,

ne zamandır görmedim,

halini soramadım

Kaynak: internetten derlenmiştir….