Argo Nedir?

Toplumda geçerli olan dilden ayrı, fakat o dilden türetilmiş sözcüklerden oluşan bir dil diyebiliriz Argo diline. Ve bunun bir sınırı yoktur. Her geçen gün yeni yeni sözcükler dahil olmakta argo diline. Çoğunlukla gençlerin kullandığı bir dil olan Argo, külhanbeyi ağzı olarak da biliniyor. Bazı argo deyişler dilimize o kadar yerleşmiş ki bunun argo olup olmadığını anlamak pek kolay sayılmaz. Mesela; “boş vermek”. Kim demiş ben argo konuşmam diye:)

Bir sosyal sınıfın, bir meslek grubunun ya da bir topluluğun üyelerinin  kullandığı, genel dilin sözcüklerine yeni anlamlar yükleyerek ya da yeni sözcükler, deyimler katarak oluşturulan özel dil.

Bir toplumda geçerli genel dilden ayrı, ama ondan türemiş olan, yalnızca belli çevrelerce kullanılan, toplumun her kesimince anlaşılmayan, kendine özgü bir sözcük, deyim ve deyişlerden oluşan argonun, ayrı bir grameri yoktur.

Argo, anadil içinde sonradan türetilmiş bir yardımcı dil olarak konuşulur. Temelde sözlü ve doğal bir dildir. Argo sürekli değişen ve gelişen özel bir dil olmakla birlikte oluşumunu bazı genel ilkelere bağlamak mümkündür. Sıfatlardan cins isim türetme, eski ve bölge dili sözlerinden yararlanma, genel dildeki sözcüklerin biçimlerini bozma, yabancı kökenli sözcük kullanma, sözcüklerin anlamlarını kaydırma ve değiştirme bu ilkelerin başlıcalarıdır. Türk argosu eski İstanbul’un külhanbeyi ve tulumbacı çevrelerinde gelişmiştir.

Rakı’ya “anzarot“, polise “aynasız“, kâğıt paraya “papel” vs. demek; boş ver, abayı yakmak, açıktan almak, boş koymak gibi deyişler argo içinde zikredilir. Argo, özel bir sosyal grubun anlaması için geliştirilmiş bir dil olduğundan, aynı zamanda bir “jargon” olarak da kabul edilebilir.

Burada Türk argosu üzerine yapılmış iki çalışmayı zikredecek olursak: Ferit Devellioğlu-Türk Argosu (1980), Hulki Aktunç-Büyük Argo Sözlüğü (1989).

Diğer tanımlar: Bir toplumda geçerli genel dilden ayrı, ama ondan türemiş olan, yalnızca belirli çevrelerce kullanılan, toplumun her kesimince anlaşılmayan, kendine özgü sözcük, deyim ve deyişlerden oluşan özel dil.

Ana Britanicca Genel Kültür Ansiklopedisi, c. 2, s. 266.

——————————————————————————–

Argo, bir dilin parçası olmakla birlikte, toplumun belli bir çevresi tarafından kullanılan, kendine özgü sözcük, deyim ve deyişlerden oluşan özel bir dildir.

Vikipedi

——————————————————————————–

Toplumda belli bir gruba veya sosyal bir sınıfa mahsus olan ve genel dilin koynunda asalak bir kelime hazinesi bulunan konuşma sistemleri.

Türk Argosu, Ferit Devellioğlu, 6. baskı, s. 9.

——————————————————————————–

– Aynı meslek veya topluluğa (atölye, okul, kışla vb.) mensub olan şahısların benimsedikleri özel terimlerin bütünü. – Kaba konuşma, kültürsüz ve aşağı tabakanın ağzı.

Meydan Larousse, Büyük Lugat ve Ansiklopedi, c. 1, s. 643.

——————————————————————————–

– Başıboşlar, hırsızlar gibi toplum düzeninin dışında kalan kişilerin kendi aralarında kullandıkları özel dil, bu dili belirleyen sözcük ve deyimler. – Aynı meslekten olan kişilerin kendi aralarında kullandıkları özel sözcük ve deyimler.

Yazın Terimleri Sözlüğü, Tahir Nejat Gencan-Haydar Ediskun-Baha Dürder-Enver Naci Gökşen, s. 16.

——————————————————————————–

Eskiden, önce esnafın, sonra da dilenci , serseri, külhanbeyi, hırsız, kaçakçı ve genel olarak şerir takımının kendi yaşayış tarzı isteğine uyarak, etrafındakilerin anlayamayacağı bir şekilde ve kendi aralarında konuştuğu aşağılık, özel ve gizli dil.

İnönü Ansiklopedisi, c. 3, s. 289.


ARGO ÇEŞİTLERİ

  1. 1. Cinsel argo
    2. Denizcilik argosu
    3. Dilenci argosu
    4. Eğlence yerleri argosu
    5. Esnaf argosu
    6. Eşcinsel argosu
    7. Fuhuş argosu
    8. Göçmen argosu
    9. Hapishane, tutukevi argosu
    10. Hırsız, dolandırıcı, yankesici argosu
    11. Kabadayı argosu
    12. Kışla, asker argosu
    13. Kumar argosu
    14. Manga argosu
    15. Spor argosu
    16. Şoför argosu
    17. Uyuşturucu argosu
    18. Yatılı okul, okul, öğrenci argosu

Argo Kelimeler Sözlüğü